تعرفه‌های ترامپ، تیر خلاص به تجارت آزاد

یازاکو، جعفر ساعی نیا_ افزایش بی‌سابقه قیمت جهانی طلا، صرفاً نتیجه تحولات کوتاه‌مدت یا نوسانات ژئوپلیتیکی نیست. در پس این رشد، روندی عمیق‌تر و خطرناک‌تر پنهان شده: فروپاشی اعتماد به سازوکارهای تجارت آزاد و ثبات اقتصاد جهانی. و یکی از مقصران اصلی این وضعیت، چیزی نیست جز سیاست‌های تعرفه‌ای دونالد ترامپ.

از سال ۲۰۱۸، با آغاز موج جدید جنگ‌های تجاری توسط دولت ترامپ، نظم اقتصادی جهان وارد دوران تازه‌ای شد. تعرفه‌هایی که با شعار «اول آمریکا» اعمال شدند، در عمل تبدیل به «آخر اعتماد» شدند. زنجیره‌های تأمین جهانی از هم گسستند، بازارها در بی‌ثباتی فرو رفتند و بسیاری از کشورها به سمت سیاست‌های محافظه‌کارانه‌تر حرکت کردند.

در این فضای پرتنش، طلا – که همواره پناهگاه سرمایه در بحران‌های سیاسی و اقتصادی بوده – راه خود را باز کرد. گذر از مرز ۳۲۰۰ دلار و چشم‌انداز ۴۰۰۰ دلار، نه نشانه‌ای از قدرت طلا، بلکه علامتی از ضعف سیستم جهانی فعلی است.

فردریش فون هایک سال‌ها پیش هشدار داده بود که «سیاست‌مدارانی که اقتصاد را قربانی قدرت‌طلبی می‌کنند، آزادی را هم قربانی خواهند کرد.» و این دقیقاً همان کاری است که ترامپ با سیاست‌های تعرفه‌ای‌اش کرد. او با تحمیل هزینه بر مبادلات آزاد، نه‌تنها قیمت‌ها را افزایش داد، بلکه ضربه‌ای اساسی به ستون تجارت بین‌الملل وارد کرد.

میلتون فریدمن به‌درستی گفته بود: «هیچ راهی برای رفاه پایدار وجود ندارد جز از مسیر بازار آزاد.» در حالی که بازارها زیر بار دخالت‌های تعرفه‌ای می‌نالند و طلا هر روز گران‌تر می‌شود، اثبات نظریه فریدمن را با چشم می‌توان دید.

آدام اسمیت، پدر علم اقتصاد مدرن، تأکید می‌کرد که «تجارت آزاد، موتور خلق ثروت است»؛ اما سیاست‌های ترامپ این موتور را کند کرد، یا بهتر بگوییم، زنجیر انداخت به چرخ‌هایش.

و چه کسی جز فردریک باستیا با آن جمله تاریخی‌اش می‌تواند این وضعیت را بهتر توضیح دهد؟ «اگر کالاها از مرزها عبور نکنند، سربازها عبور خواهند کرد.» در جهانی که نظم اقتصادی‌اش تضعیف شده، طلا در حال پیش‌روی است، اما سرمایه‌گذاری، تولید، تجارت و صلح در حال عقب‌نشینی‌اند.

در سال ۲۰۲۵، زمانی که اقتصاد جهانی نیازمند بیشترین سطح همکاری، ثبات و هم‌افزایی است، بازگشت به منطق زنگ‌زده تعرفه‌گرایی نه‌تنها غیرعقلانی، بلکه خطرناک است. جهش طلا، زنگ هشدار برای آن‌هایی است که خیال می‌کنند می‌توان با بستن درها، آینده‌ای بهتر ساخت.

طلا در مسیر ۴۰۰۰ دلار است، چون تجارت در مسیر سقوط است.