به گزارش یازاکو، اینترنت مسئول حدود ۳.۷ درصد از کل انتشار کربن جهانی است؛ رقمی که حتی از مجموع انتشار کربن صنعت سفرهای هوایی نیز بیشتر است. اگر اینترنت را بهعنوان یک کشور مستقل در نظر بگیریم، در جایگاه چهارمین آلاینده بزرگ جهان قرار میگیرد.
این آمار نشان میدهد که فعالیتهای دیجیتال ما از جستوجوی ساده در گوگل گرفته تا تماشای ویدئو در یوتیوب تاثیری فراتر از آنچه تصور میکنیم بر سیاره زمین دارند.
فهرست
۹۰۰۰ جستوجو، ۱۰ لیتر آب؛ اینترنت چقدر تشنه است؟
طبق برآوردهای انجامشده، ۹۰۰۰ جستوجو یا بازدید ماهانه در یوتیوب حدود ۱۰ لیتر آب مصرف میکند. این میزان آب میتواند برای زنده ماندن یک میمون کاپوچین به مدت ۷۷ روز کافی باشد.
این آب عمدتا برای خنکسازی سرورهای عظیم مراکز داده استفاده میشود؛ مراکزی که شبانهروز در حال پردازش میلیاردها درخواست اینترنتی هستند.
ابزار جدید دانشمندان برای افشای هزینههای پنهان اینترنت
بهمنظور شفافسازی این تاثیرات، گروهی از دانشمندان دانشگاه اکستر بریتانیا با همکاری Madeby.studio ابزاری نوآورانه با نام «تأثیر دیجیتال برای گونهها» (Digital Impact for Species) طراحی کردهاند.
این ابزار قادر است هر وبسایتی را تنها با وارد کردن آدرس URL آن تحلیل کند و میزان انتشار دیاکسید کربن، مصرف انرژی و مصرف آب را فراتر از معیارهای معمول، به شکلی قابل فهم نمایش دهد.
مارکوس اولیویرا جونیور، سرپرست پروژه از تیم تاثیر طبیعت و آبوهوای دانشگاه اکستر، میگوید: «وقتی از یک وبسایت بازدید میکنیم، به ندرت به تاثیر آن بر محیط زیست فکر میکنیم؛ اما این کار هزینه بالایی دارد، از انرژی لازم برای انتقال دادهها گرفته تا آبی که برای خنک کردن سرورها مصرف میشود.»
یوتیوب در ذرهبین آمارهای زیستمحیطی
این ابزار، وبسایتها را از A+ تا F رتبهبندی میکند. برای مثال یوتیوب رتبه C را دریافت کرده است؛ یعنی امکان بهبود قابل توجه در اثرات زیستمحیطی آن وجود دارد.
هر بازدید از یوتیوب بهطور متوسط ۰٫۲۴۹ گرم دیاکسید کربن تولید میکند. ۰٫۰۰۱۱ لیتر آب مصرف میکند و به ۰٫۶۲ واتساعت انرژی نیاز دارد.
در مقیاس ماهانه:
- ۹۰۰۰ بازدید = ۱۰ لیتر آب مصرفی
- برای جذب دی اکسید کربن تولیدشده این تعداد بازدید، یک درخت در جنگلهای آمازون باید ۴۱ روز فعالیت کند
- ۶ کیلوواتساعت انرژی مصرف میشود؛ معادل انرژی مورد نیاز ۱۰۰۰ مرغ مگسخوار آنا به مدت ۳۳۲ روز
آیا وبسایتها سیاره زمین را نابود میکنند؟
پژوهشگران تاکید میکنند هدف این ابزار سرزنش یا بدنامکردن وبسایتها نیست. به گفته اولیویرا جونیور: «هدف ما مشارکت دادن مردم و آغاز گفتوگویی جدی درباره ساخت اینترنتی پایدارتر است.»
اینترنت، همانقدر که فرصتساز است، بدون مدیریت درست میتواند به یکی از عوامل تشدید بحران اقلیمی تبدیل شود.
حجم وبسایتها چگونه محاسبه میشود؟
این ابزار از Google PageSpeed Insights برای اندازهگیری دقیق حجم منابع بارگذاریشده شامل تصاویر، متن، ویدیوها و فایلهای کدنویسی در هر صفحه استفاده میکند.
صفحات سنگینتر، انرژی بیشتری برای انتقال و پردازش نیاز دارند و در نتیجه انتشار کربن بالاتری ایجاد میکنند.
در مرحله بعد، با استفاده از دادههای بنیاد وب سبز (Green Web Foundation) بررسی میشود که آیا سرورهای میزبان سایت از انرژیهای تجدیدپذیر استفاده میکنند یا از سوختهای فسیلی.
در نهایت، دادهها به کمک مدل «طراحی وب پایدار» به معادلهای قابل درک زیستی مانند مصرف آب یا تاثیر بر گونههای جانوری تبدیل میشوند.
چگونه میتوان ردپای زیستمحیطی وبسایتها را کاهش داد؟
محققان میگویند مسئولیت اصلی کاهش اثرات زیستمحیطی اینترنت بر عهده طراحان و میزبانان وبسایتها است، اما راهکارهای مشخصی وجود دارد:
- استفاده کمتر از تصاویر و ویدیوهای سنگین
- محدود کردن فونتها و افزونههای غیرضروری
- سادهسازی طراحی و ناوبری سایت
- حذف کدهای اضافی و بهینهسازی ساختار صفحات
- استفاده از میزبانهای وب سبز که از انرژی تجدیدپذیر استفاده میکنند
- رعایت اصول SEO برای دسترسی سریعتر کاربران به محتوای موردنظر و کاهش جستجوهای تکراری
اینترنت سبز، ضرورتی برای آینده
آمارهای جدید نشان میدهد اینترنت دیگر فقط یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بازیگری مهم در معادلات محیط زیستی جهان است. از مصرف آب گرفته تا تولید کربن، هر کلیک ما اثری واقعی بر طبیعت دارد.
حرکت بهسوی اینترنتی کممصرفتر، هوشمندتر و سبزتر نهتنها مسئولیتی اخلاقی، بلکه ضرورتی برای حفاظت از منابع محدود زمین و گونههای زنده آن است.