بنای یادمان نسلکشی خوجالی در سالروز این فاجعه افتتاح شد
یازاکو-الهام علیئو رئیسجمهور آذربایجان به همراه اعضای خانواده اش روز ۲۶ فوریه یادمان نسلکشی خوجالی را در شهر خوجالی افتتاح کردند.
به گزارش واحد ترجمه پایگاه خبری یازاکو له نقل از آذرتاج، مهدی عباسی، یادمان نسلکشی خوجالی بر اساس فرمانی که رئیسجمهور آذربایجان در فوریه سال ۲۰۲۵ امضا کرد با هدف جاودانهسازی یاد قربانیان فاجعه خوجالی و انتقال حقایق تاریخی به نسلهای آینده و پاسداشت حافظه ملی ایجاد شده است.
سازه یکپارچهای که یادمان را از چهار سو دربر گرفته به شکل دستهای نمادینی طراحی شده که گویی در تلاش برای حفاظت از ساکنان خوجالی در برابر نسلکشی هستند.
به نشانه احترام به یاد قربانیان نسلکشی خوجالی در محوطه یادمان درختان بادام که در پایان زمستان شکوفه میدهند و پیامآور بهارند کاشته شده است. در طول این سالها شکوفه بادام بهعنوان نماد کارزار «عدالت برای خوجالی!» انتخاب شده و این انتخاب تصادفی نیست. شکوفه بادام بیانگر ضرورت تحقق عدالت در قبال نسلکشیای است که در فوریه ۱۹۹۲ در خوجالی رخ داد.
یادمان از چهار بخش تشکیل شده است. در دو بخش نخست تالار نمایشگاهی برای زنده نگهداشتن یاد قربانیان نسلکشی خوجالی ایجاد شده است.
بازدیدکنندگان در بدو ورود با اینستالیشن «چهره فاجعه» روبهرو میشوند. این اثر که از سوی رشاد علیاکبروف و آذر رستماف طراحی شده قربانیان نسلکشی شب ۲۵ به ۲۶ فوریه ۱۹۹۲ را بازآفرینی میکند.
ماکتهای کبوترانی که در سراسر سقف یادمان در حال پروازند نیز نمادی از ادای احترام به یاد ساکنان بیگناه خوجالی است که در جریان فاجعه جان باختند؛ مردمانی که آرزوی صلح برای سراسر جهان داشتند.
در این موزه که به یکی از هولناکترین جنایات علیه بشریت در قرن بیستم یعنی نسلکشی خوجالی اختصاص یافته، ریشههای تاریخی مناقشه ارمنستان و آذربایجان، سیاست اشغالگری و پیامدهای تروریسم ارمنی در سرزمینهای آذربایجان بر پایه اسناد، نقشهها و واقعیتها ارائه شده است. در بخشهایی با عناوین «خوجالی نشانههای یک تمدن کهن»، «نسلکشی خوجالی جنایتی علیه بشریت است» و «خوجالی را فراموش نکن!» اطلاعاتی درباره تاریخ خوجالی، جغرافیای اشغال، سیر زمانی مناقشه، نقض حقوق بینالملل، این کشتار خونین و همچنین ارزیابی سیاسی-حقوقی حیدر علیئو از این نسلکشی به نمایش گذاشته شده است.
در ماکت خوجالی در تالار نمایشگاهی، اطلاعات مربوط به وقایع هولناک روز فاجعه بهصورت تعاملی ارائه میشود.
در تالار دوماینستالیشن «خانههایی که در یک شب خاموش شدند» اثر سرخان حاجیئو و سرنوشت ۸ خانوادهای که بهطور کامل نابود شدند، زندگیها و آرزوهایی که در نتیجه این جنایت علیه بشریت در یک شب نیمهتمام ماند و خندههای کودکانهای که به سکوت بدل شد، از طریق ویدئویی تهیهشده با هوش مصنوعی به نمایش درآمده است.
در این تالار همچنین سیاست مستمر الهام علیئو رئیسجمهور آذربایجان برای معرفی حقایق خوجالی در سطح بینالمللی، فعالیتهای خانم مهربان علیئوا رئیس بنیاد حیدر علیئو در جهت زنده نگه داشتن یاد قربانیان و برقراری عدالت و نیز اقدامات انجامشده در چارچوب کارزار بینالمللی «عدالت برای خوجالی!» بازتاب یافته است.
در چارچوب این کارزار بینالمللی ماکت یادبودهایی که در شماری از کشورها به یاد قربانیان نسلکشی برپا شدهاند نیز در اینجا به نمایش گذاشته شده است.
این نمایشگاه با اطلاعاتی درباره جنگ ۴۴ روزه دوم قره باغ، بازگرداندن حاکمیت و نیز ایده «بازگشت بزرگ» و «خوجالی ویرانشده دوباره احیا خواهد شد» تکمیل میشود.
در بخش بعدی یادمان سالن اجتماعاتی برای برگزاری مراسم رسمی و آیینهای یادبود در نظر گرفته شده است.
یادمان نسلکشی خوجالی از نظر معماری و مفهومی، مکانی در خدمت پاسداشت حافظه ملی است.
یادآور میشود که در شب ۲۵ به ۲۶ فوریه ۱۹۹۲ یگانهای نظامی ارمنستان با مشارکت هنگ ۳۶۶ موتوری ارتش پیشین شوروی مستقر در شهر خانکندی در خوجالی دست به نسلکشی هولناکی زدند. در جریان این فاجعه ۶۱۳ نفر کشته شدند که ۶۳ نفر آنان کودک، ۱۰۶ نفر زن و ۷۰ نفر سالمند بودند. در نتیجه این تجاوز نظامی ۸ خانواده بهطور کامل نابود شدند، ۲۵ کودک هر دو والد خود و ۱۳۲ کودک یکی از والدینشان را از دست دادند.
این یادمان که در خوجالیِ آزادشده از اشغال برپا شده همواره یاد قربانیان نسلکشی را زنده نگاه خواهد داشت و حقایق تاریخی را به هر بازدیدکننده منتقل خواهد کرد.
امروز ملت آذربایجان یاد قربانیان نسلکشی خوجالی یکی از هولناکترین کشتارهای قرن بیستم را بهعنوان ملتی پیروز گرامی میدارد.
