مغان میکارد، اصلاندوز انتظار میکشد
یازاکو- اصلاندوز سالهاست یکی از مهمترین مراکز تولید کشاورزی و دامی کشور به شمار میرود. زمینهای حاصلخیز دشت مغان، تولیدکنندگان پرتلاش و ظرفیتهای گسترده مرزی، این شهرستان را به یکی از مزیتهای اقتصادی شمال غرب ایران تبدیل کردهاند. با این حال، آنچه امروز در اصلاندوز دیده میشود، شکافی عمیق میان ظرفیتهای اقتصادی و واقعیتهای توسعهای است؛ جایی که تولید افزایش یافته اما توسعه همچنان در انتظار مانده است.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ در اقتصاد منطقهای، یکی از مهمترین شاخصهای توسعه، میزان بهرهمندی یک منطقه از ارزش افزودهای است که در همان منطقه ایجاد میشود. اصلاندوز از این منظر با یک تناقض جدی مواجه است. این شهرستان سهم قابل توجهی در تولید محصولات کشاورزی، دامی و تأمین امنیت غذایی کشور دارد، اما بخش بزرگی از منافع اقتصادی حاصل از این تولیدات در خارج از شهرستان شکل میگیرد.
کشاورزان اصلاندوز محصول تولید میکنند، اما فرآوری آن در شهرهای دیگر انجام میشود. دامداران منطقه تولید را افزایش میدهند، اما صنایع وابسته و زنجیره تکمیلی در خارج از شهرستان مستقر هستند. نتیجه این وضعیت آن است که اشتغال پایدار، سرمایهگذاری صنعتی و ارزش افزودهای که میتواند اقتصاد محلی را متحول کند، نصیب مناطق دیگر میشود.
مشکل اصلی اصلاندوز کمبود ظرفیت نیست. این شهرستان از اراضی حاصلخیز، منابع انسانی فعال، موقعیت مرزی و دسترسی به بازارهای منطقهای برخوردار است. آنچه کمبود آن احساس میشود، زیرساختهای توسعهای و نگاه راهبردی به اقتصاد منطقه است. هنوز بسیاری از فعالان اقتصادی از نبود صنایع تبدیلی، کمبود واحدهای بستهبندی، ضعف زیرساختهای صادراتی و محدودیتهای سرمایهگذاری گلایه دارند.
در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به توسعه صادرات غیرنفتی نیاز دارد، مناطق مرزی باید به پیشران رشد اقتصادی تبدیل شوند. اصلاندوز به واسطه همجواری با جمهوری آذربایجان و قرار گرفتن در کریدورهای بالقوه تجاری میتواند به یکی از مراکز مهم تجارت منطقهای تبدیل شود. اما تحقق این هدف نیازمند سرمایهگذاری در زیرساختها، تسهیل فعالیتهای اقتصادی و حمایت از بخش خصوصی است.
از سوی دیگر، دغدغه تأمین آب و مدیریت منابع آبی نیز به یکی از چالشهای جدی منطقه تبدیل شده است. اقتصادی که ستون اصلی آن بر کشاورزی استوار است، نمیتواند نسبت به مسئله آب بیتفاوت باشد. هرگونه کاهش بهرهوری یا اختلال در تأمین منابع آبی، مستقیماً تولید، اشتغال و درآمد خانوارهای منطقه را تحت تأثیر قرار میدهد.
واقعیت آن است که اصلاندوز امروز بیش از آنکه به ظرفیتهای جدید نیاز داشته باشد، به بهرهبرداری از ظرفیتهای موجود نیازمند است. شهرستانی که سالهاست بار تولید را بر دوش میکشد، انتظار دارد سهم بیشتری از توسعه، سرمایهگذاری و رفاه اقتصادی داشته باشد.
تا زمانی که خامفروشی ادامه داشته باشد، صنایع تبدیلی توسعه نیابند و زیرساختهای تجاری و صادراتی تکمیل نشوند، اصلاندوز همچنان تولید خواهد کرد، اما توسعه در انتظار خواهد ماند. پرسش اصلی اینجاست که مردم این منطقه تا چه زمانی باید هزینه تولید را بپردازند، بدون آنکه از منافع کامل آن بهرهمند شوند؟
