فراستخواه: ایران سرزمین تاریخی کثرت است؛ تابآوری را تا مرز تنش مصرف کردهایم
یازاکو - جامعهشناس و استاد برنامهریزی توسعه آموزش عالی، با تشریح بحرانهای اجتماعی امروز ایران تأکید کرد که این سرزمین از آغاز تاریخ سرزمین کثرت و تنوع بوده و تکثر قومی و زبانی آن ریشه تاریخی دارد.
به گزارش یازاکو، مسعود فراستخواه،با اشاره به کلمه تاب آوری گفت: هشدار داد که تابآوری جامعه تا حدی مصرف شده که حتی بهکارگیری این واژه تنشزا شده است.
کثرت تاریخی و بحرانهای ساختاری
فراستخواه با اشاره به ویژگیهای تاریخی ایران گفت: در برخی کشورها قومیتها و زبانها در مسیر مدرن شدن شکل گرفتهاند، اما در فلات ایران از ابتدا تکثر وجود داشته است. به گفته وی، سیستم مردسالاری و پدرسالاری همچنان حاکم است و بحران محیط زیست، بهویژه وضعیت دریاچه اورمیه، تنها مانده است.
این استاد دانشگاه، سیاست خارجی را یکی از مشکلات بزرگ کشور دانست و اظهار داشت: جهانستیزی میکنیم.
وی همچنین از اداره حکومت توسط کهنسالان و دیده نشدن جوانان و مشارکت پایین آنان انتقاد کرد.
رانت، ایدئولوژی کاذب و خطای شناخت
فراستخواه رانتها را نتیجه ایدئولوژی دانست و ایدئولوژی کاذب را به دلیل ارائه پاسخهای ساده و نادرست به پرسشها مورد نقد قرار داد.
وی تأکید کرد: هرچقدر از درد و مشکل سخن میگوییم حق است، اما نباید خودمان را از این مشکلات دور بدانیم؛ بسیاری از این موارد در ذهنها رشد کردهاند و بخش عمده مشکلات بشر از خطای شناخت نشأت میگیرد.
وی به نقل از دکتر نیلی اشاره کرد که درآمد ناخالص ملی ۱۲ درصد کاهش یافته و ۱۶ میلیون نفر جدید به زیر خط فقر رفتهاند و گفت: رنجهای نالازم میکشیم و کمتر به تراژدی توجه میکنیم.
ضرورت پرسشهای ریشهای و تحویل جامعه به جامعه
فراستخواه با بیان اینکه ایران از نخستین کشورهایی است که دولت در آن شکل گرفته، افزود: اگر سیستم ۵۰۰ هزار شغل ایجاد کرده، پنج میلیون نفر وارد جامعه کار شدهاند.
به باور وی باید پرسشهای عمیق و ریشهای مطرح شود تا با مسئله آشنا شویم و از علتهای بدبختی بداهتزدایی کنیم. جامعه را باید به جامعه تحویل داد؛ در جامعه ظرفیتهای علمی، کارشناسی و تعهد وجود دارد.
مصرف بیش از حد تابآوری و قلمزدایی از زندگی
این جامعهشناس همه مسائل مطرحشده را آسیبشناسی دانست و گفت: تابآوری را تا حدی مصرف کردهایم که حتی کلمه تابآوری تنش ایجاد میکند. استفاده بیش از حد از کلماتی مانند ایران و همبستگی نیز تنشزا شده است. زبان پریشان نشانه ذهن پریشان است و در جامعه ما زبان پریشان شده؛ سیستم قلمزدایی کرده است.
وی افزود: گفتمان آموزش و پرورش مهار شده و خلاقیت دانشآموزان را گرفته است. قلمرو دین تصرف شده و قلمروهای زندگی نیز قلمزدایی شدهاند.
آذربایجان طرح ناتمام است
آذربایجان طرح ناتمام است و باید با پروژهها پیش برود. در تبریز زندگی در جریان است و این فراتر از کلمهای است که حکومت دیکته میکند.
خانواده، طبقه متوسط و درس تاریخ
فراستخواه تأکید کرد: در ایران هر فرد نهاد است؛ خانواده نهادی قوی و طبقه متوسط، طبقهای فرهنگی است.
وی با اشاره به حکومت ۴۰۰ ساله ساسانی گفت آن دولت با مخلوط شدن دین و دولت و جهانستیزی فروپاشید، اما طبقات متوسط ماندند. در بررسی فروپاشی حکومتها باید بقای زندگی را نیز دید.
وی در پایان یادآور شد: دردها و مشکلات را باید گفت، اما نه یکسویه.
