آذربایجان‌غربی؛ از قطب تولید سیب تا سکوی صادراتی ایران

به گزارش یازاکو به نقل از ایرنا، ایران با تولید سالانه ۴.۲ تا ۴.۴ میلیون تن سیب درختی، جایگاه ویژه‌ای در میان تولیدکنندگان جهانی دارد و در این میان، آذربایجان‌غربی با تولید سالانه یک تا ۱.۴ میلیون تن، پیشران اصلی این صنعت در کشور است.

صادرات این میوه هم اکنون به بازارهای منطقه قفقاز، ترکیه،کشورهای حوزه خلیج فارس، پاکستان و افغانستان، عراق انجام می شود و بازارهای جدیدی نیز به گفته مسوولان در حال شکل گیری است و که نویدی بر بهبود و ارتقای روند صادرات محسوب می شود.

داشتن هزار کیلومتر مرز مشترک با چندین کشور در شمال‌غرب یکی از مزیت‌های این استان در صادرات سریع سیب درختی در کنار سایر محصولات کشاورزی است که موجب اشتغالزایی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و افزایش درآمد سرانه کشاورزان شده است.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی، ایران را با تولید سالانه ۴.۲ تا ۴.۴ میلیون تن، یکی از کشورهای پیشرو در تولید سیب در سطح جهان دانست و اظهار کرد: آذربایجان غربی به عنوان قطب اصلی تولید با تولید سالانه یک تا ۱.۴ میلیون تن سیب رتبه نخست را در اختیار دارد

داریوش سالم پور پیش‌بینی کرد که امسال مجموع تولید سیب کشور به بیش از ۴.۲ میلیون تن برسد که از این میزان، ۲.۲ میلیون تن صرف مصرف تازه‌خوری شده و بین ۶۴۰ تا ۸۶۰ هزار تن نیز جذب واحدهای فرآوری می‌شود.

وی با مروری بر روند صادراتی سال‌های اخیر گفت: صادرات سیب کشور در سال ۱۳۹۷ حدود ۴۰۰ هزار تن بود که با رشدی خیره‌کننده به ۹۸۵ هزار تن در سال ۱۴۰۰ رسید.

سالم پور خاطرنشان کرد: همچنین در سال ۱۴۰۳ نیز شاهد آمار قابل توجه ۹۰۰ هزار تنی بودیم؛ هرچند این رقم در سال گذشته به ۵۱۰ هزار تن کاهش یافت.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی گفت: عراق، هند، امارات، ازبکستان، عمان و سوریه را به همراه کشورهای آسیای میانه، از بازارهای هدف اصلی سیب درختی ایران است و حمایت از صادرکنندگان برای حفظ و گسترش این بازارها ضروری است.

صادرات سیب ایران به ترکیه ۶۵ برابر شد

مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به جهش چشمگیر صادرات سیب درختی به ترکیه، گفت: صادرات این محصول به کشور مذکور با رشدی ۶۵ برابری، از ۴۶ تن در سال گذشته به سه هزار تن در سال جاری رسیده است.

سالم‌پور با تشریح وضعیت تولید و صادرات این محصول استراتژیک، افزود: با وجود برخی نوسانات در میزان صادرات، اقدامات مؤثری برای باز کردن بازارهای جدید و تقویت بازارهای هدف صورت گرفته است.

وی با اشاره به آمار صادراتی سال جاری گفت: از ابتدای امسال تاکنون حدود ۹۰ هزار تن سیب به ارزش ۳۶ میلیون دلار صادر شده است.

سالم پور با اشاره به مقایسه آماری با مدت مشابه سال گذشته یادآور شد: در بازه زمانی مشابه سال قبل، مجموع صادرات سیب کشور ۲۰۳ هزار تن با ارزشی بالغ بر ۸۰ میلیون دلار بود که نشان‌دهنده کاهش در وزن و ارزش در مقطع کنونی است؛ موضوعی که نیازمند آسیب‌شناسی دقیق و برنامه‌ریزی برای بازارهای نوظهور است.

مدیرکل دفتر امور میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: بخش عمده‌ای از سیب‌های صادراتی در ماه‌های اخیر از نوع ارقام میان‌رس و زودرس بوده‌اند.

وی از پاکستان، ترکمنستان، سوریه، ازبکستان، عمان، تاجیکستان، لیبی و ترکیه به عنوان کشورهایی نام برد که بیشترین افزایش در واردات سیب از ایران را داشته‌اند.

تکمیل زنجیره ارزش؛ از سردخانه تا صنایع تبدیلی

محمدرضا اصغری با اشاره به ظرفیت‌های عظیم کشاورزی استان، افزود: با وجود چالش‌های اقلیمی و کم‌آبی، امسال به لطف برنامه‌ریزی‌های دقیق در حوزه آموزش و ترویج، شاهد افزایش ۲۵ درصدی در عملکرد تولیدات کشاورزی استان بوده‌ایم که این موضوع نشان‌دهنده توانمندی و بهره‌وری بالای کشاورزان منطقه است.

وی با تاکید بر اینکه زنجیره سیب در آذربایجان‌غربی به طور کامل شکل گرفته است، گفت: پیش‌بینی می‌شود امسال ۱.۴ میلیون تن سیب در سطح ۷۰ هزار هکتار از باغات استان تولید شود.

رییس سازمان جهاد کشاورزی استان افزود: در این راستا ظرفیت سردخانه‌های استان به ۱.۳ میلیون تن رسیده و بخشی از این ظرفیت همواره آماده خدمت‌رسانی است.

وی تصریح کرد: همچنین با ایجاد ۴۰۰ هزار تن ظرفیت سورتینگ و بسته‌بندی، آمادگی داریم محصولات سایر استان‌های کشور را نیز برای صادرات آماده‌سازی کنیم.

اصغری خاطرنشان کرد: علاوه بر این، با ظرفیت ۱.۹ میلیون تنی تولید کنستانتره، آذربایجان‌غربی در حوزه تولید فرآورده‌هایی نظیر چیپس میوه و سرکه سیب از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است و توسعه صادرات این فرآورده‌ها در اولویت اصلی قرار دارد.

مطالبات تولیدکنندگان برای حفظ جایگاه صادراتی

تاج الدینی یکی از تولیدکنندگان استان در این باره گفت: این استان سالانه بین ۶ تا هفت میلیون تن انواع محصولات تولید و روانه بازار می کند که تاثیر مهمی در امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند.

وی با اشاره به اینکه ثبت جهانی روز سیب برای این استان یک افتخار است که با تلاشهای مسوولان انجام شده ادامه داد: تاثیر سیب درختی به عنوان محصول استراتژیک در اشتغال و معیشت و در آمد سرانه مردم استان غیر قابل انکار است .

این تولید کننده گفت: چند پیشنهاد برای رونق تولید و رفع مشکلات صادرات داریم که رفع تعهدات ارزی در راساین درخواستها قرار دارد.

وی اظهار کرد:لازم است تعهدات ارزی از صادرات این محصول حذف یا توسط دولت تمهیداتی برای این مساله اندیشیده شود تا صادر کنندگان بتوانند رفع تعهد کنند.

تاج الدینی ادامه داد: تامین و راه اندازی لجستیک دریایی و حمل و نقل یخچالی است که در حال حاضر با افزایش قیمتهای بالا صادرات را زمین گیر کرده است.

وی با بیان اینکه در تمام دنیا کشاورزی مورد حمایت دولتها است اظهار کرد: تامین نهاده ها و اعتبارات لازم برای به روز آوری باغات سیب و راه اندازی سیستم های نوین آبیاری، تامین سرمایه در گردش صادر کنندگان و صنایع تبدیلی و تکمیلی در این بخش لازم است مورد توجه مسوولان باشد.

بهنام تاج الدینی با اشاره به توسعه دیپلماسی اقتصادی در این زمینه توسط استاندار آذربایجان غربی اضافه کرد: بخش خصوصی آماده پذیرش هیات های تجاری کشورهای مختلف برای ارائه سیب درختی با کیفیت استان است.

وی اضافه کرد: در شرایطی که وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی و بهره‌گیری از ظرفیت بازارهای نوظهور نظیر ترکیه تأکید دارد، این استان با تکیه بر ظرفیت عظیم تولیدی خود، به عنوان قطب استراتژیک برای حفظ و توسعه بازارهای صادراتی کشور در عرصه بین‌الملل شناخته می‌شود.

 آذربایجان‌غربی با تثبیت زنجیره ارزش از تولید تا صادرات، نه تنها یک قطب منطقه‌ای، بلکه بازوی اجرایی کشور در تحقق اهداف صادراتی است.

در شرایطی که وزارت جهاد کشاورزی بر ضرورت تنوع‌بخشی به مسیرهای صادراتی و نفوذ به بازارهای نوظهور تأکید دارد، حل چالش‌های ساختاری، به‌ویژه مسائل مربوط به رفع تعهدات ارزی و هزینه‌های لجستیک، می‌تواند روند صادرات را افزایش دهد و بهره‌وری این محصول استراتژیک را در تراز جهانی ارتقا دهد.

تداوم حمایت‌های دولتی و تقویت زیرساخت‌های صادراتی، کلید بهره‌برداری کامل از این پتانسیل عظیم است.