سبقت سالمندان ایران از کودکان تا سال ۱۴۱۵
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه ایران یکی از پنج کشور دارای سریع‌ترین روند رشد جمعیت سالمند در جهان است، گفت: از سال ۱۴۱۵ تعداد سالمندان کشورمان از کودکان و از سال ۱۴۲۲ از جوانان پیشی خواهد گرفت.
به گزارش یازاکو، سیدجواد حسینی روز سه شنبه در سومین کنگره بین‌المللی سالمندی با محوریت «سالمندی فعال» در تبریز، با اعلام این خبر که بیش از ۱۰.۵ میلیون نفر از جمعیت کشور (معادل حدود ۱۳ درصد) بالای ۶۰ سال سن دارند، اظهار کرد: سرعت سالمندی در ایران از سرعت ایجاد زیرساخت‌ها پیشی گرفته و شکاف توسعه‌ای ایجاد کرده است.
وی با مقایسه سرعت تحولات جمعیتی خاطرنشان کرد: فرآیندی که در کشورهایی مانند چین و ژاپن طی حدود یک قرن رخ داده، در ایران تنها در بازه زمانی ۲۹ تا ۳۰ سال در حال وقوع است. بر اساس پیش‌بینی‌ها، تا سال ۱۴۳۰ حدود ۳۰ درصد از جمعیت ایران را سالمندان تشکیل خواهند داد و این در حالی است که طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴، تعداد تولدها ۳۵ درصد کاهش و جمعیت سالمند ۵۴ درصد افزایش یافته است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور هشدار داد که در صورت نبود برنامه‌ریزی متناسب و توسعه «اقتصاد نقره‌ای» یا همان اقتصاد سالمندی، کشور با مخاطرات جدی اقتصادی، اجتماعی و مراقبتی مواجه خواهد شد.
چالش‌های ساختاری و اقتصادی سالمندی
رئیس سازمان بهزیستی کشور، فقر و امنیت اقتصادی، فشار بر صندوق‌های بازنشستگی، افزایش هزینه‌های سلامت و کمبود نیروی متخصص مراقبتی را از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو برشمرد.
به گفته وی، بر اساس پیمایش‌های انجام‌شده، با ورود افراد به سنین بالای ۷۰ سال، حدود ۷۰ درصد از درآمد و ۴۵ درصد از سرمایه آنان کاسته می‌شود و نزدیک به ۶۰ درصد این افراد هیچ‌گونه مستمری دریافت نمی‌کنند. همچنین ۶۰ درصد سالمندان با یک بیماری مزمن و ۱۰ درصد با بیماری‌های خاص دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در حالی که کشور با کمبود پزشک، پرستار و مددکار متخصص در حوزه سالمندی مواجه است.
گذار از سالمندی مخاطره‌آمیز به سالمندی فعال
دبیر شورای ملی سالمندان با تأکید بر اینکه دولت چهاردهم به دنبال چرخش از نگاه حمایتی صرف به رفاه توانمندساز است، از تدوین ۱۴ برنامه و راه‌اندازی داشبورد جامع ملی داده‌های سالمندی و بانک اطلاعات مهارتی خبر داد.
وی با اشاره به جایگاه «اقتصاد نقره‌ای» در چین به‌عنوان سومین اقتصاد بزرگ جهان، بر ضرورت ایجاد پیوند میان ظرفیت‌های سالمندان و بخش‌های اقتصادی تأکید کرد و افزود که به‌روزرسانی سند ملی سالمندان و تدوین لایحه حمایت قانونی از این قشر در دستور کار قرار دارد.
لزوم بازنگری در نظام حکمرانی اجتماعی
در همین همایش، مرتضی محمدزاده، معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجان شرقی هم با اشاره به پیش‌بینی افزایش سهم سالمندان در جهان و ایران گفت: اگر نظام حکمرانی نتواند بر اساس واقعیت‌های جمعیتی برنامه‌ریزی کند، تحمیل هزینه‌های اجتماعی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.
وی سالمندی را یک فرصت دانست و تأکید کرد که با اصلاح نظام حکمرانی، تغییر نگاه فرهنگی از سطح خانواده تا کلان‌جامعه و طراحی محیط‌های شهری و روستایی متناسب با نیاز سالمندان، می‌توان از این سرمایه ارزشمند و «بانک خرد و اندیشه» در مسیر توسعه بهره گرفت.
«اقتصاد نقره‌ای» مفهومی است که سالمندی جمعیت را فقط یک چالش یا افزایش هزینه‌های درمانی نمی‌بیند؛ بلکه بر ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی سالمندان و همچنین شکل‌گیری کالاها، خدمات و فرصت‌های شغلی متناسب با نیازهای آنان تأکید دارد. سازمان جهانی بهداشت نیز تأکید می‌کند که سالمندان، در صورت برخورداری از سلامت و محیط مناسب، می‌توانند در خانواده، جامعه، فعالیت‌های داوطلبانه و حتی بازار کار نقش مؤثری داشته باشند.
