شبستر؛ الگوی موفق تأمین مالی خرد در مسیر توسعه صنایعدستی
یازاکو- کسب رتبه برتر شهرستان شبستر در جذب تسهیلات حمایتی مشاغل خانگی در سال ۱۴۰۴، نمونهای قابل توجه از کارآمدی سیاستهای حمایتی هدفمند در حوزه صنایعدستی است؛ الگویی که نشان میدهد تأمین مالی خرد، در صورت نظارت و همافزایی نهادی، میتواند به موتور محرک اشتغال پایدار محلی تبدیل شود.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ صنایعدستی از جمله بخشهایی است که با کمترین نیاز به سرمایهگذاری کلان، بیشترین ظرفیت را برای ایجاد اشتغال پایدار، بهویژه در مناطق روستایی و نیمهشهری دارد. تجربه اخیر شهرستان شبستر در جذب بیش از ۱۵۰ میلیارد ریال تسهیلات کمبهره برای توسعه مشاغل خانگی صنایعدستی، بیانگر آن است که تمرکز بر این حوزه میتواند نتایج ملموسی در بهبود شاخصهای اقتصادی محلی به همراه داشته باشد.
این اعتبارات که با همکاری بنیاد علوی، بنیاد برکت و بانکهای عامل تخصیص یافته، زمینه راهاندازی یا توسعه بیش از ۱۰۰ واحد تولیدی انفرادی را در رشتههایی همچون سفال، بافتهای سنتی، منبت، ملیله و طراحی پارچه فراهم کرده است. چنین حمایتی به معنای فعالسازی ظرفیتهای بومی و تبدیل مهارتهای سنتی به ارزش افزوده اقتصادی است. در واقع، سرمایهگذاری در صنایعدستی بیش از آنکه هزینه باشد، نوعی سرمایهگذاری بر سرمایه انسانی و فرهنگی منطقه محسوب میشود.
یکی از نقاط قوت این طرح، تمرکز بر مشاغل خانگی و روستایی است؛ حوزهای که نقش مهمی در کاهش نرخ بیکاری جوانان و افزایش مشارکت اقتصادی زنان دارد. با توجه به ساختار جمعیتی بسیاری از شهرستانها، توسعه مشاغل خرد خانگی میتواند به توزیع عادلانهتر درآمد، جلوگیری از مهاجرت و تقویت اقتصاد محلی کمک کند.
تجربه شبستر نشان میدهد که هماهنگی میان بنیادهای حمایتی، بانکها و مدیریت محلی، میتواند فرآیند پرداخت تسهیلات را تسهیل کرده و اثربخشی آن را افزایش دهد. قرار گرفتن بخش قابلتوجهی از طرحها در فهرست تسهیلات اشتغالزایی روستایی و خانگی نیز بیانگر جهتگیری درست سیاستگذاری در این حوزه است.
با این حال، تأمین مالی تنها حلقه نخست زنجیره توسعه صنایعدستی است. آنچه این تجربه را متمایز میکند، توجه همزمان به آموزش، توانمندسازی، بازاریابی، حضور در نمایشگاهها و ایجاد بستر فروش اینترنتی است. بدون اتصال تولید به بازار، تسهیلات مالی میتواند به بدهی تبدیل شود؛ اما با تکمیل زنجیره ارزش، این منابع به جریان پایدار درآمد و رشد اقتصادی منجر خواهد شد.
نکته مهم دیگر، طراحی نحوه تخصیص اعتبارات بر اساس ظرفیتهای هر بخش شهرستان و نظارت مستمر بر اجرای طرحهاست. چنین رویکردی ریسک اتلاف منابع را کاهش داده و امکان ارزیابی واقعی میزان تحقق اشتغال هدفگذاریشده را فراهم میکند.
در مجموع، عملکرد شهرستان شبستر نشان میدهد که صنایعدستی میتواند از یک فعالیت سنتی و فرهنگی، به یک بخش اقتصادی پویا و اشتغالزا تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه سیاستهای حمایتی، تأمین مالی هدفمند، آموزش و توسعه بازار در کنار یکدیگر قرار گیرند. اگر این الگو تداوم یابد، شبستر میتواند به عنوان یکی از پایلوتهای موفق توسعه اقتصاد هنر و تولیدات خانگی در استان شناخته شود و تجربه آن به سایر مناطق نیز تسری یابد.
