سرمایهسوزی در مدیریت شهری زنجان
یازاکو- مشکل مدیریت شهری زنجان فقط کمبود منابع نیست؛ بخشی از مسئله، ناتوانی در حفظ و بهرهبرداری از سرمایههایی است که پیشتر برایشان هزینه شده است. وقتی پروژهای ساخته میشود اما نگهداری نمیشود، سرمایه عمومی عملاً دوباره باید برای همان مسئله هزینه شود.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ سالهاست بخش قابل توجهی از منابع شهرداری زنجان صرف ساخت پروژه، توسعه بوستانها، خرید ناوگان، سنگفرش معابر و ایجاد فضاهای عمومی میشود؛ اما حلقهای که باید این سرمایهگذاریها را حفظ کند، یعنی نگهداری، تعمیر و بهرهبرداری مستمر، ضعیفتر از مرحله ساخت است.
نمونه روشن آن، اتوبوسهای جدیدی است که طی سالهای گذشته برای نوسازی ناوگان خریداری شدهاند. خرید اتوبوس پایان پروژه نیست. هر وسیله نقلیه یک هزینه چرخه عمر دارد؛ از تعمیرات دورهای و قطعات یدکی گرفته تا بیمه، خسارت، تصادف و استهلاک. اگر برای این هزینهها منابع و برنامه مشخص وجود نداشته باشد، سرمایهای که با پول عمومی خریداری شده، بهتدریج از ارزش اقتصادی خود خارج میشود.
همین منطق درباره سنگفرشها، بوستانها و تجهیزات شهری نیز صدق میکند. اگر برای ایجاد یک پیادهراه هزینه شود اما خرابیهای آن بهموقع ترمیم نشود، هزینه آینده فقط «هزینه تعمیر» نیست؛ بخشی از سرمایه اولیه نیز عملاً مستهلک شده است.
مسئله دیگر، پروژههایی است که زمان بهرهبرداری آنها دائماً عقب میافتد. سرمایهگذاری شهری زمانی ارزش اقتصادی پیدا میکند که به خدمت عمومی تبدیل شود. پروژه نیمهتمام، سرمایهای است که منابع آن مصرف شده اما بازده اجتماعی و اقتصادی آن هنوز محقق نشده است. بنابراین هر ماه تأخیر، فقط یک تأخیر اداری نیست؛ هزینه فرصت سرمایه عمومی است.
ماجرا در سبزهمیدان نیز از همین زاویه قابل بررسی است. وقتی یک پروژه بزرگ شهری در یکی از نقاط پرتردد شهر با مشکل بوی نامطبوع مواجه میشود و ماهها تعیین منشأ و رفع آن به طول میانجامد، مسئله فقط نارضایتی شهروندان نیست. کیفیت پایین بهرهبرداری از یک سرمایهگذاری شهری، مستقیماً ارزش اقتصادی و اجتماعی آن را کاهش میدهد.
مدیریت شهری نباید موفقیت را صرفاً با تعداد پروژههای افتتاحشده بسنجد. معیار واقعی، هزینه ساخت، زمان اجرا، کیفیت، هزینه نگهداری، میزان استفاده و عمر مفید پروژه است.
زنجان بیش از پروژههای جدید، به یک نظام جدی برای مدیریت داراییهای شهری نیاز دارد؛ نظامی که مشخص کند هر پروژه پس از افتتاح چقدر هزینه نگهداری دارد، چه نهادی مسئول آن است و خرابی آن با چه سازوکاری باید برطرف شود.
در غیر این صورت، چرخهای شکل میگیرد که در آن شهرداری برای ساخت هزینه میکند، برای نگهداری کم میگذارد، پروژه فرسوده میشود و چند سال بعد دوباره برای بازسازی همان چیزی هزینه میشود که قبلاً برایش پول پرداخت شده است. این دیگر صرفاً ضعف اجرایی نیست؛ سرمایهسوزی است.
