صنایعدستی ماهنشان؛ هنری که هنوز غیراقتصادی است
یازاکو- بخشی از سرمایه اقتصادی ماهنشان در دست هنرمندانی قرار دارد که محصول تولید میکنند، اما هنوز فاصله میان «تولید» و «بازار» برای بسیاری از آنها زیاد است. صنایعدستی زمانی میتواند به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود که تولید، فروش، بستهبندی، برند، بازاررسانی و دسترسی به مشتری در کنار هم قرار بگیرند.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ صنایعدستی در بسیاری از مناطق روستایی ماهنشان میتواند یکی از راههای ایجاد درآمد مکمل برای خانوارها باشد؛ بهویژه در شرایطی که بخشی از ظرفیت نیروی کار روستاها امکان اشتغال در واحدهای صنعتی یا خدماتی را ندارد. اما صرف تولید یک محصول بومی به معنای شکلگیری یک کسبوکار نیست. اگر محصول در نهایت در بازار محلی محدود بماند، سهم تولیدکننده از ارزش اقتصادی آن نیز محدود خواهد بود.
یکی از مشکلات اصلی این حوزه، پراکندگی تولیدکنندگان است. هنرمندی که بهصورت انفرادی تولید میکند، معمولاً قدرت محدودی برای خرید مواد اولیه، بستهبندی حرفهای، تبلیغات، فروش اینترنتی و ورود به بازارهای بزرگتر دارد. در مقابل، شکلگیری مجموعههای مشترک میتواند بخشی از این هزینهها را کاهش دهد و امکان عرضه منظمتر محصولات را فراهم کند.
ماهنشان برای توسعه صنایعدستی بیش از هر چیز به بازار نیاز دارد؛ بازاری که محصولات محلی را از کارگاه و خانه تولیدکننده به شهرهای دیگر و حتی بازارهای خارج از استان برساند. گردشگری نیز میتواند در این میان نقش مهمی داشته باشد؛ به شرط آنکه صنایعدستی بخشی از زنجیره گردشگری شهرستان شود و مسافر تنها برای عبور از منطقه نیاید، بلکه محصول و هنر محلی را نیز با خود ببرد.
تجربه بسیاری از مناطق نشان داده است که مزیت صنایعدستی فقط در تعداد هنرمندان یا میزان تولید خلاصه نمیشود؛ مسئله اصلی، توانایی تبدیل یک هنر بومی به محصولی قابل فروش و رقابتپذیر است. اینجا همان نقطهای است که اقتصاد به فرهنگ متصل میشود.
اگر قرار است صنایعدستی ماهنشان به منبع درآمد پایدار برای خانوارها تبدیل شود، باید از نگاه صرفاً فرهنگی به این حوزه عبور کرد و آن را بهعنوان یک فعالیت اقتصادی دید؛ فعالیتی که به سرمایهگذاری، بازار، برند، آموزش تجاری، فروش آنلاین و شبکه توزیع نیاز دارد.
ماهنشان میتواند بخشی از اقتصاد روستایی خود را از دل همین ظرفیتهای بومی بازسازی کند؛ اما شرط آن این است که صنایعدستی از گوشه کارگاهها و خانهها بیرون بیاید و به بازار واقعی وصل شود. در غیر این صورت، حتی ارزشمندترین هنرهای بومی نیز ممکن است در حد یک محصول محلی باقی بمانند، بدون آنکه سهم قابلتوجهی در درآمد و اشتغال منطقه داشته باشند.
