چرا صبحانه برای دانشآموزان مهم است؟
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی با تأکید بر اهمیت تغذیه سالم در کودکان و دانشآموزان، گفت: تغذیه نامناسب در این گروه سنی میتواند علاوه بر ایجاد کمبودهای تغذیهای، زمینهساز بروز بیماریهای غیرواگیر در سالهای آینده شود.
به گزارش یازاکو به نقل از ایسنا، فتحاله پورعلی، با اشاره به اهمیت تغذیه کودکان، نوجوانان و دانشآموزان، اظهار کرد: تغذیه سالم در این گروه سنی از چند جنبه اهمیت دارد، نخست اینکه تغذیه نامناسب میتواند به کمبودهای تغذیهای منجر شود که از جمله آنها میتوان به کمبود ویتامین D، آهن و روی اشاره کرد.
وی افزود: یکی دیگر از پیامدهای تغذیه نامناسب، افزایش خطر ابتلا به بیماریهای غیرواگیر مرتبط با تغذیه است. بسیاری از این بیماریها ممکن است در دوران کودکی بروز نکنند، اما عادات غذایی نامناسب در این دوران میتواند زمینه ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی و برخی سرطانها را در سالهای آینده فراهم کند.
پورعلی با بیان اینکه رشد جسمی و مغزی از دیگر دلایل اهمیت تغذیه در دوران کودکی است، ادامه داد: کودکان در دوره رشد جسمی قرار دارند و به همین دلیل باید انواع ویتامینها و مواد مغذی به میزان کافی دریافت کنند، در غیر این صورت احتمال بروز سوءتغذیه و اختلالات ناشی از کمبود مواد مغذی افزایش مییابد.
وی با اشاره به اهمیت تغذیه در رشد مغزی کودکان و نوجوانان، گفت: رشد مغز در دورههای مختلف زندگی از جمله اواخر دوران بارداری، دو سال نخست زندگی و برخی سنین کودکی و نوجوانی سرعت بیشتری دارد و تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن در این دورهها اهمیت ویژهای دارد.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی، تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز برای تحصیل و یادگیری را یکی دیگر از ضرورتهای تغذیه سالم دانشآموزان عنوان کرد و افزود: کودک باید انرژی و مواد مغذی کافی دریافت کند تا بتواند عملکرد مناسبی در مدرسه داشته باشد و از ظرفیت ذهنی خود برای یادگیری استفاده کند.
وی «ذائقهسازی» را یکی دیگر از موضوعات مهم در تغذیه کودکان دانست و بیان کرد: عادات غذایی و ذائقه افراد تا حد زیادی از دوران کودکی شکل میگیرد، بنابراین اگر کودک از همان ابتدا به مصرف مواد غذایی بسیار شیرین یا چرب عادت کند، احتمال تداوم این ذائقه در سالهای بعد نیز بیشتر خواهد بود.
پورعلی با تأکید بر اینکه سوءتغذیه تنها به لاغری و کموزنی محدود نمیشود، اظهار کرد: سوءتغذیه به معنای انحراف از تغذیه مطلوب است و کمخوری، کموزنی، کوتاهقدی، پرخوری و چاقی را شامل میشود، بنابراین باید هر دو سوی این مسئله مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: در توصیههای تغذیهای به کودکان و دانشآموزان، اصلاح مشکلات تغذیهای و رفتارهای غذایی ناسالم، پیشگیری از سوءتغذیه و ایجاد عادات غذایی صحیح دنبال میشود و در این میان، توجه به وعدههای اصلی غذایی و میانوعدهها اهمیت زیادی دارد.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی با تأکید بر اهمیت وعده صبحانه در دانشآموزان، گفت: صبحانه یکی از مهمترین وعدههای غذایی است و باید حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد انرژی مورد نیاز روزانه را تأمین کند، با این حال، افزایش مصرف تنقلات موجب شده است سهم وعده صبحانه در برخی کودکان کاهش پیدا کند.
وی با اشاره به نقش ذخایر انرژی بدن، افزود: بدن پس از دریافت مواد غذایی، بخشی از انرژی مورد نیاز را مصرف و مازاد آن را ذخیره میکند. یکی از این ذخایر به صورت چربی و برای استفاده در گرسنگی طولانیمدت و بخش دیگری به شکل گلیکوژن در کبد ذخیره میشود که یک ذخیره کوتاهمدت انرژی است.
پورعلی ادامه داد: ذخیره گلیکوژن در کودکان معمولاً برای حدود چهار تا شش ساعت کافی است، بنابراین صبحانه نقش مهمی در تأمین انرژی مورد نیاز بدن و مغز پس از یک دوره طولانی ناشتایی شبانه دارد.
وی با بیان اینکه عملکرد مغز و توانایی یادگیری دانشآموزان با دریافت صبحانه ارتباط دارد، گفت: اگر کودک صبحانه نخورد، ممکن است در ساعات ۹ تا ۱۰ صبح با افت قند خون مواجه شود که میتواند خود را به صورت کاهش تمرکز و یادگیری، خستگی، بیحوصلگی، کمدقتی و حتی بیعلاقگی نسبت به مدرسه نشان دهد.
چگونه اشتهای کودک برای صبحانه را افزایش دهیم؟
وی برای افزایش اشتهای کودکان هنگام صبحانه، توصیه کرد: بهتر است کودک شب گذشته به موقع بخوابد و شام خود را نیز سبک و در زمان مناسب میل کند تا صبح با اشتهای بیشتری از خواب بیدار شود. انجام فعالیت بدنی سبک و کوتاه در ابتدای صبح و حتی دوش گرفتن نیز میتواند در افزایش اشتها مؤثر باشد.
پورعلی افزود: استفاده از مواد غذایی متنوع و رنگارنگ، از جمله سبزیها و میوهها، نیز میتواند در جذابتر شدن وعده صبحانه برای کودکان مؤثر باشد. در برخی موارد میتوان پیش از صبحانه مقدار کمی آب پرتقال، حدود نصف لیوان، مصرف کرد تا اشتهای کودک افزایش یابد.
وی درباره کودکانی که عادت دارند صبحانه خود را همراه با چای شیرین مصرف کنند، گفت: در حالت عادی مصرف چای شیرین توصیه نمیشود، اما اگر حذف آن باعث شود کودک به طور کامل از خوردن صبحانه امتناع کند، میتوان در این زمینه انعطاف داشت و اولویت را بر مصرف وعده صبحانه قرار داد.
مدیر گروه بهبود تغذیه مرکز بهداشت آذربایجان شرقی با اشاره به تنوع صبحانههای سنتی ایرانی و آذربایجانی، اظهار کرد: صبحانههای سنتی مانند فرنی، شیربرنج، حلیم، عدسی، پنیر و گردو، تخممرغ، نان و شیر و در صورت مصرف متعادل مربا و عسل، میتوانند گزینههای مناسبی برای تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز کودکان باشند.
وی با بیان اینکه نخوردن صبحانه به تنهایی عامل مستقیم چاقی نیست، خاطرنشان کرد: مشکل اصلی زمانی ایجاد میشود که کودک به دلیل حذف صبحانه، در طول روز به مصرف تنقلات روی بیاورد، در چنین شرایطی ممکن است میزان کالری دریافتی از تنقلات حتی از انرژی مورد نیاز یک وعده صبحانه نیز بیشتر شود و در نهایت زمینه افزایش وزن و چاقی را فراهم کند.
