طراحی سامانه هوشمند تشخیص زودهنگام سرطان معده در دانشگاه علوم پزشکی تبریز

به گزارش یازاکو به نقل از دانشگاه علوم‌پزشکی تبریز، سرطان معده یکی از شایع‌ترین و کشنده‌ترین انواع سرطان در جهان است که تشخیص دیرهنگام آن، شانس بهبود و بقای بیماران را به‌شدت کاهش می‌دهد. بر همین اساس، تیمی از پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز با مسوولیت زینب محمدزاده، مطالعه‌ای را با هدف طراحی ابزاری کمکی برای تشخیص زودهنگام این بیماری در مراحل اولیه آغاز کردند.

شناسایی ۱۳ عامل خطر کلیدی

پژوهشگران در گام نخست، با انجام یک مطالعه مروری نظام‌مند، ۳۶ مقاله معتبر جهانی را بررسی و تحلیل کردند. حاصل این بررسی، شناسایی ۱۳ عامل خطر کلیدی مرتبط با بروز سرطان معده بود که مبنای طراحی سامانه پشتیبانی تصمیم بالینی قرار گرفت.

بر اساس این گزارش، سپس تمامی قواعد احتمالی مرتبط با این عوامل خطر در قالب یک سامانه پشتیبانی تصمیم، در محیط برنامه‌نویسی ویژوال استودیو و به صورت یک اپلیکیشن تحت ویندوز پیاده‌سازی شد.

کمک به پزشکان در تشخیص زودهنگام

این نرم‌افزار تحت ویندوز با تحلیل قوانین استخراج‌شده، به پزشکان کمک می‌کند تا سرطان معده را در مراحل اولیه، هم در جمعیت‌های عمومی و هم در جمعیت‌های پرخطر، تشخیص دهند.

به گفته پژوهشگران، سامانه مذکور با تشویق به ارجاع به‌موقع بیماران، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری ایفا کند.

سرطان معده به عنوان پنجمین سرطان شایع جهان شناخته می‌شود و تشخیص دیرهنگام آن یکی از مهم‌ترین چالش‌های نظام‌های سلامت در سراسر دنیا به شمار می‌رود. این در حالی است که تشخیص زودهنگام، به‌ویژه در مراحل اولیه بیماری، می‌تواند شانس درمان مؤثر و افزایش بقای بیماران را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.

ابزاری کمکی و غیرتهاجمی برای غربالگری

بر اساس یافته‌های این پژوهش، این ابزار یک راهکار کمکی کارآمد برای غربالگری و بهبود پیش‌آگهی بیماران مبتلا به سرطان معده محسوب می‌شود. از منظر مدیریت سلامت نیز، اجرای این سیستم در شبکه درمانی سطح یک و دو، به عنوان یک ابزار کمکی غیرتهاجمی، ظرفیت بهبود شاخص‌های پیش‌آگهی و بقای بیماران را فراهم می‌آورد.

پژوهشگران تأکید کردند که این سامانه جایگزین تشخیص پزشک نیست، بلکه ابزاری کمکی در اختیار متخصصان قرار می‌دهد تا با تحلیل دقیق‌تر عوامل خطر، تصمیم‌گیری بهتری برای غربالگری و ارجاع بیماران داشته باشند.

اولویت‌های پژوهشی آینده

پژوهشگران در پایان، اولویت‌های پژوهشی پیشنهادی ناشی از این کار را شامل اعتبارسنجی بالینی در سطح وسیع‌تر جمعیتی و تبدیل سامانه به بسترهای تحت وب و موبایل اعلام کردند.

به گفته آنان، توسعه این سامانه به بسترهای تحت وب و موبایل می‌تواند دسترسی پزشکان و مراکز درمانی در مناطق مختلف کشور را به این ابزار تسهیل کند و گامی مؤثر در جهت گسترش غربالگری هوشمند سرطان معده باشد.

این پژوهش با همکاری پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شده و نتایج آن در مجله بین‌المللی BMC Gastroenterology منتشر شده است.