چرا سفارشهای چاپ زنجان راهی تهران میشوند؟
یازاکو- بخشی از سفارشهای چاپی زنجان، بهدلیل ضعف تجهیزات و ناتوانی چاپخانهها در نوسازی، راهی تهران میشود؛ روندی که بخشی از ارزش افزوده این صنعت را از استان خارج میکند.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ صنعت چاپ زنجان در شرایطی با رکود، افزایش هزینه مواد اولیه و کاهش حجم سفارشها دستوپنجه نرم میکند که بخشی از بازار همین استان نیز در اختیار چاپخانههای خارج از زنجان قرار گرفته است. به گفته رئیس اتحادیه چاپخانهداران زنجان، بخشی از کارهای چاپی استان به تهران میرود؛ چراکه بسیاری از واحدهای چاپی زنجان از نظر تجهیزات و فناوری در سطح مطلوب قرار ندارند.
این مسئله فقط یک مشکل صنفی نیست؛ مسئله اصلی، خروج بخشی از ارزش افزوده از اقتصاد استان است. زمانی که سفارش یک بنگاه، ناشر، مجموعه فرهنگی یا حتی دستگاه محلی به تهران منتقل میشود، هزینهای که میتوانست در زنجان میان چاپخانه، نیروی کار، تعمیرکار، تأمینکننده و سایر کسبوکارهای مرتبط توزیع شود، در خارج از استان ایجاد میشود.
زنجان حدود ۱۲۶ واحد چاپخانهای دارد، اما بخش قابل توجهی از آنها با کاهش حجم کار و تعدیل نیرو مواجه شدهاند. رئیس اتحادیه چاپخانهداران گفته است حدود ۶۰ درصد واحدهای چاپی استان به دلیل کاهش سفارشها مجبور به تعدیل نیرو شدهاند و بسیاری از چاپخانهها با دو یا سه نفر فعالیت میکنند.
در چنین شرایطی، نوسازی تجهیزات میتواند یکی از حلقههای اصلی رقابتپذیری این صنعت باشد؛ اما چاپخانهداران از دشواری دسترسی به تسهیلات تجهیز و نوسازی گلایه دارند. همزمان افزایش قیمت کاغذ، مقوا، مرکب، قطعات و هزینه تعمیرات، سرمایهگذاری جدید را برای واحدهای کوچک دشوارتر کرده است.
حتی تأمین مواد اولیه نیز به مشکلی جداگانه تبدیل شده است. طبق اظهارات اتحادیه، چاپخانهها که پیشتر مواد اولیه را بهصورت ماهانه یا دوماهه تهیه میکردند، اکنون به دلیل کمبود عرضه در بازار استان ناچارند از تهران خرید کنند؛ خریدهایی که گاه به ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان میرسد، در حالی که چاپخانهدار باید مواد اولیه را نقدی خریداری و خدمات خود را نسیه بفروشد.
در واقع، صنعت چاپ زنجان همزمان با دو خروج مواجه است؛ از یک سو بخشی از مواد اولیه از خارج استان تأمین میشود و از سوی دیگر بخشی از سفارشها برای اجرا به تهران میرود. نتیجه، کوچکتر شدن سهم زنجان از زنجیره ارزش این صنعت است.
مسئله اصلی بنابراین صرفاً افزایش قیمت کاغذ یا کاهش سفارش نیست. پرسش مهمتر این است که چرا ظرفیت موجود در استان نمیتواند نیاز بازار محلی را پوشش دهد و چرا سرمایهگذاری برای ارتقای فناوری و افزایش بهرهوری چاپخانهها اتفاق نمیافتد؟
اگر قرار باشد صنعت چاپ زنجان از چرخه رکود خارج شود، حمایت صرف از ادامه فعالیت واحدهای موجود کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، ایجاد شرایطی است که چاپخانه بتواند سرمایهگذاری کند، تجهیزات خود را بهروز کند، نیروی متخصص نگه دارد و در نهایت بتواند سفارشهایی را که امروز راهی تهران میشوند، در داخل استان جذب کند.
در غیر این صورت، ممکن است چاپخانههای زنجان همچنان فعال بمانند، اما بخش مهمی از ارزش اقتصادی صنعت چاپ، همچنان بیرون از استان شکل بگیرد.
