هشدار عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان درباره بحران نقدینگی در داروخانه‌ها/از افزایش بدهی بیمه‌ها تا سرگردانی بیماران در تأمین دارو
رییس انجمن داروسازان استان آذربایجان شرقی و عضو هییت مدیره انجمن داروسازان ایران با اشاره به تشدید مشکلات نقدینگی در زنجیره تأمین دارو از شهریور ۱۴۰۴ تاکنون، گفت: تأخیر طولانی‌مدت بیمه‌ها در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها، افزایش هزینه‌های دارویی پس از حذف ارز ترجیحی و کاهش قدرت خرید داروخانه‌ها، چرخه توزیع دارو را با اختلال مواجه کرده است؛ شرایطی که علاوه بر فشار بر داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی، بیماران را نیز در تأمین داروهای مورد نیاز خود سرگردان کرده است.
به گزارش یازاکو، دکتر بهزاد مفید مافی، با تشریح مشکلات اقتصادی و مالی زنجیره تأمین دارو اظهار کرد: از شهریورماه سال ۱۴۰۴ تاکنون، پرداخت مطالبات داروخانه‌ها با مشکلات جدی مواجه شده و مشخص نبودن بودجه و افزایش نیافتن منابع بیمه‌ها متناسب با هزینه‌های دارویی، یکی از عوامل اصلی ایجاد این وضعیت است.
وی با اشاره به حذف ارز ترجیحی در حوزه دارو و تغییرات مکرر قیمت‌ها افزود: قیمت داروها در ماه‌های اخیر با افزایش و تغییرات متعددی همراه بوده است؛ به‌طوری‌که قیمت یک ورق استامینوفن، بر اساس ارقام اعلام‌شده، از حدود ۱۴ هزار تومان در ابتدای سال به ۶۵ هزار تومان رسیده است. در چنین شرایطی، افزایش هزینه‌ها بدون تأمین منابع مالی متناسب از سوی بیمه‌ها، فشار مضاعفی بر داروخانه‌ها وارد می‌کند.
تأخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها
عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان با اشاره به وضعیت پرداخت بیمه‌ها بیان کرد: از آبان‌ماه سال گذشته، مطالبات داروخانه‌ها از بیمه سلامت با تأخیر مواجه شده و برخی بیمه‌های تکمیلی، از جمله بیمه آینده‌ساز، نیز از اسفندماه پرداختی نداشته‌اند.
وی ادامه داد: در حالی که بخش قابل‌توجهی از هزینه داروهای بیمه‌شدگان در عمل از سوی داروخانه‌های خصوصی تأمین می‌شود، تأخیر در بازگشت منابع مالی باعث شده است داروخانه‌ها برای خرید مجدد دارو با مشکل مواجه شوند. در این میان، وضعیت پرداخت‌ها در بیمه نیروهای مسلح بهتر ارزیابی می‌شود.
کمبود نقدینگی؛ مانع دسترسی بیماران به دارو
مافی با تأکید بر اینکه اختلال در گردش نقدینگی، تنها به داروخانه‌ها محدود نمی‌شود، گفت: مشکلات مالی به بخش توزیع و تولید نیز سرایت کرده است و شرکت‌های دارویی هم برای تأمین مواد اولیه و ادامه فعالیت با دشواری‌هایی روبه‌رو هستند.
وی افزود: در شرایط فعلی ممکن است دارویی مانند انسولین در شرکت توزیع‌کننده موجود باشد، اما داروخانه به دلیل نداشتن نقدینگی و بدهی‌های قبلی، توان خرید آن را نداشته باشد. در نتیجه، بیمار برای تهیه داروی مورد نیاز خود با مشکل مواجه می‌شود؛ حتی زمانی که دارو در زنجیره تأمین موجود است.
به گفته وی، بخشی از کمبودهای گزارش‌شده دارویی، ناشی از نبود توان خرید در داروخانه‌هاست، نه لزوماً فقدان دارو در شرکت‌های تأمین‌کننده. بدهی‌های انباشته‌شده داروخانه‌ها نیز موجب شده است برخی شرکت‌ها از تحویل دارو به داروخانه‌های بدهکار خودداری کنند.
برگشت پول در زنجیره دارو تا ۵۰۰ روز
عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران با اشاره به ابعاد بحران نقدینگی اظهار کرد: بازگشت پول در چرخه دارو در برخی موارد به حدود ۵۰۰ روز رسیده است. این تأخیر طولانی، توان مالی شرکت‌های تولیدکننده و توزیع‌کننده را کاهش می‌دهد و امکان تأمین به‌موقع دارو را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی همچنین اعلام کرد که بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد داروخانه‌ها با چک‌های برگشتی مواجه هستند. این وضعیت علاوه بر ایجاد بدهی‌های جدید، می‌تواند جریمه‌ها و محدودیت‌های بیشتری را برای داروخانه‌ها به همراه داشته باشد.
مافی تأکید کرد: وقتی داروخانه نتواند مطالبات خود را از بیمه دریافت کند، در پرداخت بدهی شرکت‌های پخش نیز دچار مشکل می‌شود و این مسئله در نهایت به اختلال در تأمین دارو برای مردم منجر خواهد شد.
نگرانی از اختلال در تولید و تأمین مواد اولیه
وی با اشاره به مشکلات ایجادشده در بخش تولید دارو گفت: کمبود نقدینگی، تأمین مواد اولیه کارخانه‌های داروسازی را نیز با مشکل مواجه کرده است و برخی تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت ناچار به استفاده از ذخایر راهبردی خود شده‌اند.
به گفته وی، اختلال در گردش مالی زنجیره دارو می‌تواند از مرحله تولید تا توزیع و عرضه در داروخانه‌ها اثرگذار باشد. این در حالی است که ایران از ظرفیت‌های قابل‌توجهی در صنعت داروسازی برخوردار است و حفظ این توانمندی، مستلزم تأمین منابع مالی و ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف زنجیره دارو است.
هشدار درباره پیامدهای ادامه روند فعلی
عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران با انتقاد از اجرای برخی سیاست‌ها بدون فراهم شدن زیرساخت‌های مالی و اجرایی لازم اظهار کرد: در چنین شرایطی، بیشترین آسیب متوجه مردم و بیماران خواهد بود؛ زیرا اختلال در پرداخت مطالبات، کاهش قدرت خرید داروخانه‌ها و مشکلات تولیدکنندگان، دسترسی به دارو را دشوارتر می‌کند.
وی با اشاره به نقش ذخایر راهبردی داروخانه‌ها در مدیریت شرایط فعلی افزود: اگر این ذخایر وجود نداشت، مشکلات تأمین دارو می‌توانست ابعاد گسترده‌تری پیدا کند.
وی در پایان بر ضرورت تعیین تکلیف بودجه بیمه‌ها، پرداخت به‌موقع مطالبات داروخانه‌ها، تأمین نقدینگی مورد نیاز شرکت‌های دارویی و اصلاح چرخه گردش مالی دارو تأکید کرد و یادآور شد که استمرار خدمات دارویی به مردم، مستلزم حل مشکلات مالی در تمام حلقه‌های زنجیره تأمین دارو است.
لازم به ذکر است : داروسازان و داروخانه‌داران روز چهارشنبه در اعتراض به مشکلات مالی و تأخیر در پرداخت مطالبات، مقابل استانداری‌های استان‌های مرکزی، کرمان، فارس و آذربایجان شرقی تجمع خواهند کرد.
