• امروز : جمعه - ۲۹ تیر - ۱۴۰۳
  • برابر با : Friday - 19 July - 2024
2
به مناسبت نهمین رئیس جمهور ایران، مسعود پزشکیان

سمبولیسم عدد نه در میان ترکان

  • کد خبر : 147946
  • 16 تیر 1403 - 10:00
سمبولیسم عدد نه در میان ترکان
یازاکو - در طول تاريخ، اعداد به انحاى مختلف انسان ها را به خود مشغول داشته و در اين باره انسان ها نيز به تخيل و سمبوليزه کردن آنها پرداختنداند. اعدادى مانند 2 ، 3 ، 4، 7، 9 ، 12 ، 13 ، 40 از جمله اين اعداد هستند. در اين ميان عدد 9 در ميان تركان باستان و تركان معاصر از اهميت فراوان برخوردار بوده و اصولاً زندگى تركان بر مدار نه بوده است.

یازاکو، دکتر توحید ملک زاده_ در طول تاریخ، اعداد به انحاى مختلف انسان ها را به خود مشغول داشته و در این باره انسان ها نیز به تخیل و سمبولیزه کردن آنها پرداختنداند. اعدادى مانند ۲ ، ۳ ، ۴، ۷، ۹ ، ۱۲ ، ۱۳ ، ۴۰ از جمله این اعداد هستند. در این میان عدد ۹ در میان ترکان باستان و ترکان معاصر از اهمیت فراوان برخوردار بوده و اصولاً زندگى ترکان بر مدار نه بوده است. دقیقاً علت تقدس عدد نه در میان ترکان مشخص نیست شاید زاده شدن انسان پس از نه ماه و نه روز پس از انعقاد نطقه علت این امر باشد.با مطالعه ى تاریخ تمدن ترکان از ترکان باستان تا همین اواخر در مى یابیم اهمیت عدد ۹ همچنان در طول تاریخ پابرجا بوده است.

اولین تمدن شناخته شده جهان از آن سومریان پروتورک مى باشد. طبیعى است عدد مقدس ۹ نیز در میان ترکان سومرى رایج باشد. مثلاً در میان سومرى ها در هر برج دروازه ایشتر (الهه ى عشق از مصدر ایسته مک ) ۹ ردیف حیوان نقش گردیده بود. شامل گاوهاى زرد طلایى با یال ها و منگوله هاى آبى و شاخهاى سبز ، شیرهاى زرد رنگ با خال هاى سفید که همه در زمینه اى آبى نقاشى شده بودند. مى دانیم شاخ از مظاهر قدرت آسمانى ترکان و رنگ آبى رنگ تقدس در میان جوامع ترک محسوب مى شود.

۱ _ در میان قبایل ترک ساکن ترکستان به قبیله دوققوز اوغوز نیز برمى خوریم. قبایل اوغوز مرکب از ۲۴ قبیله از دوققوز اوغوز ها منشعب شده اند. در کتیبه هاى اورخون در میان دوققوز اوغوزان از مراسم یوغ (عزادارى) به مناسبت مرگ آلپ ارتونقا که در شاهنامه افراسیاب خوانده شده یاد شده است.

۳ _ در کتاب وزین دده قورقود شاهکار ادبى ترکان نیز عدد ۹ به نحو بارزى دیده مى شود.

۴ _ در اعتقاد شامانیسمى ترکان باستان « باى اولگن » بر بلند ترین نقطه ى آسمان نهم بر قله کوه قرار گرفته است.

۵ _ در کتاب وزین دیوان لغات الترک نوشته محمود کاشغرى اولین تورکولوژ جهان در ماده ى توققوز توغلوق خان چنین آمده است: « خاقان و ملک داراى توققوز توغ یعنى داراى نه درفش و بر نه درفش چیزى نمى افزایند و هر چند که ولایت و مقام بیشتر شود به همان نه فال نیک گیرند و شگون دارند. و این علم ها و درفش هاى نه گانه را از دیبا یا حریر نارنجى رنگ سازند نیکو فالى را».

۶ _ امیر تیمور که به حق وارث امپراطورى فرهنگى _ سیاسى ترکان بود نیز به رسم اجدادش عدد نه را مقدس مى شمرد. وى پس از فتح دمشق از مردم تحف و هدایایى جمع کرد و این تحف را « دو قوزات » یعنى نه تا از هر جنس مى نامید.

۷_ امپراطورى ایلخانى نیز که تمام آسیا را تحت تسلط خود گرفته بود نیز عدد نه را عددى مقدس مى شمرد مثلاً قوبیلاى تمام هدایا را با مضربى از عدد ۹ دریافت مى کرد. مارکوپولو سیاح ونیزى که به این مساله اشاره کرده است همچنین مى نویسد: « سارق در میان ترکان اگر مستحق مرگ نباشد جزایش چوپ و فلک مى باشد مى تواند مجازات خود را بازخرید کند. در این صورت باید نه برابر قیمت شى مسروقه را بپردازد.».

۸ _ در میان ترکان ترکمن نیز همین رسم دیده مى شود مثلاً مهریه دختران ترکان بر مدار نه بود « دو نه طلا، سه نه طلاو…» دخترخان و طورها و سایر اعیان تا نود دوقوز طلا بر قرار مى شد.

۹_ در کتاب نفیس « سنگلاخ » که در عهد نامه نادر شاه نوشته شده داریم: « بعضى از مورخین هم عدد اولاد یافت را نیز که ابوالترک است نه شمرده اند. هدیه و پیشکش را از هر جنس که باشد نه نه ترتیب مى دهند لهذا هدیه و پیشکش را نیز بالمجاز «توقوز» نامند. و موافق شرع نبوى نیز مزیت عدد نه عدد دیگر وضوح دارد زیرا که عدد اسماء حسنى الهى نود و نه است» در همانجا ذیل لغت توقوز اتابک داریم:« کنایه است از آبا علوى که عبارت از نه فلک باشد».

۱۰_ طرخان از جمله القاب مهم در سیستم اجتماعى ترکان بوده که دارنده این لقب از «نه» امتیاز برخوردار بود. نام پدر معلم ثانى افتخار فلسفه ترک حکیم ابونصر فارابى ، محمد طرخان بوده است.

۱۱_ در پرچم رسمى ترکان چچن نیز گرگى با نه ستاره در اطرافش دیده مى شود.

۱۲ _ در میان دریاچه اورمیه جزیره اى به نام « دوققوزلار » دیده مى شود و در خود شهر اورمیه یخ خانه اى به نام دوققوز پله وجود دارد.

۱۳ _ در میان ترکان قاجار نیز عدد ۹از اهمیت برخوردار بود بطوریکه به مناسبت ورود مظفرالدینشاه از اروپا به سرحد نه طاق نصرت به افتخار وى برپا داشتند.

لینک کوتاه : https://yazeco.ir/?p=147946

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

ابر برچسب
});