«باغ میوه ماکان»؛ پیوندی نمادین میان حافظه جمعی و فضای شهری تبریز

به گزارش یازاکو ، پریسا رضاپور، این باغ با هدف گرامیداشت یاد شهدای مدرسه شجره طیبه میناب احداث شد و هر درخت آن به نام یکی از شهدا کاشته  شد. انتخاب شعار «یک درخت، یک پلاک، یک شهید» نیز نشان می‌دهد طراحان پروژه تلاش کرده‌اند میان مفهوم حیات، ماندگاری و یادبود پیوندی نمادین برقرار کنند.

از نام‌گذاری تا معنا

موسوی ، مدیر عامل سازمان عمران و مدیریت بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری تبریز در خصوص احداث این باغ میوه تشریح کرد: نام «ماکان» برای این باغ، برگرفته از نام یکی از دانش‌آموزان جاویدالاثر میناب است؛ نامی که به گفته مسئولان شهری، به نمادی از مظلومیت و یادآوری رنج‌های انسانی بدل شده است. در گفتمان رسمی این پروژه، ارجاع به آیه «بِأَیِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ» نیز نشان‌دهنده تلاش برای پیوند دادن این اقدام شهری با مفاهیم دینی و اخلاقی است.

وی بیان کرد:  معتقدهستم چنین نام‌گذاری‌هایی، فراتر از یک انتخاب ساده، بخشی از سیاست‌های هویت‌ساز در فضای عمومی شهرها به شمار می‌رود؛ جایی که فضاهای سبز، میادین و یادمان‌ها به ابزارهایی برای بازنمایی ارزش‌ها و حافظه جمعی تبدیل می‌شوند.

فضای سبز به مثابه رسانه

در سال‌های اخیر، رویکرد «یادمان‌های زنده» در طراحی شهری بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. کاشت درخت به نام شهدا یا شخصیت‌های اثرگذار، به دلیل ماهیت رشدکننده و ماندگار درخت، نوعی روایت پایدار از یاد و خاطره در بستر طبیعت ایجاد می‌کند. از این منظر، «باغ میوه ماکان» را می‌توان تلاشی برای تبدیل یک واقعه تلخ تاریخی به نمادی سبز و رو به آینده دانست.

مدیر عامل  سازمان عمران و مدیریت بازآفرینی فضاهای شهری شهرداری تبریز گفت: همکاران ما بر این باورند که اگر چنین پروژه‌هایی با مشارکت مردمی و برنامه‌های فرهنگی همراه شوند، می‌توانند نقش مؤثری در تقویت همبستگی اجتماعی و پیوند میان شهروندان ایفا کنند.

گفتنی است: به نظر می‌رسد اجرای این پروژه، علاوه بر کارکرد زیست‌محیطی، تلاشی برای بازتعریف رابطه میان حافظه تاریخی و سیمای شهری تبریز است؛ رابطه‌ای که در قالب یک باغ میوه، معنایی فراتر از یک پروژه عمرانی صرف پیدا می‌کند.