امیدی تازه برای بیماران سرطانی؛ موفقیت داروی تزریقی جدید در نابودسازی تومورهای مقاوم
کارآزمایی داروی تزریقی جدید نشان داد که این درمان سهگانه میتواند تومورهای مقاوم به شیمیدرمانی را در سرطانهای مختلف از بین ببرد.
به گزارش یازاکو به نقل از دیجیاتو، پزشکان نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید را «بینظیر» توصیف کردهاند؛ این کارآزمایی نشان میدهد یک داروی تزریقی سهگانه میتواند تومورهای سرطانی را در برخی بیماران بهطور کامل ریشهکن کند. این درمان جدید امیدواریهای زیادی را برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی و ایمونوتراپی، به همراه دارد.
در این کارآزمایی بینالمللی که در ۱۱ کشور مختلف انجام شد، این داروی تزریقی به بیمارانی داده شد که سرطان در بدن آنها گسترش یافته یا بازگشته بود و هیچیک از درمانهای قبلی روی آنها اثر نداشت. این دارو که «آمیوانتاماب» (Amivantamab) نام دارد، توانست تومورهای بیش از یکسوم بیماران را با تغییرات چشمگیری در عرض چند هفته کوچک کند و در ۱۵ بیمار، تومورها بهطور کامل از بین رفتند.
داروی تزریقی جدید برای درمان تومورهای سرطانی
آمیوانتاماب که توسط شرکت Johnson & Johnson توسعه یافته است، یک «داروی هوشمند» محسوب میشود که سرطان را از سه مسیر مختلف هدف قرار میدهد:
این دارو گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی (EGFR) را که به رشد تومورها کمک میکند، مسدود میکند.
این دارو مسیر MET را میبندد؛ مسیری که سلولهای سرطانی اغلب برای فرار از اثرات درمان از آن استفاده میکنند.
آمیوانتاماب به فعالسازی سیستم ایمنی بدن برای حمله مستقیم به تومور کمک میکند.
یکی از مزایای مهم این درمان، نحوه تزریق آن است. برخلاف بسیاری از درمانهای سرطانی که نیازمند تزریق وریدی (سرم) هستند، آمیوانتاماب به صورت یک تزریق کوچک زیرپوستی تجویز میشود. این ویژگی باعث میشود روند درمان بسیار سریعتر و برای بیماران راحتتر باشد و امکان ارائه آن در کلینیکهای سرپایی به سادگی فراهم شود. این دارو هر سه هفته یکبار تزریق میشود و بیشتر عوارض جانبی آن خفیف تا متوسط بوده است؛ بهطوریکه کمتر از یکدهم بیماران مجبور به توقف درمان خود شدند.
در این کارآزمایی، ۱۰۲ بیمار مبتلا به سرطان سر و گردن (ششمین سرطان شایع در جهان) این دارو را دریافت کردند. نتایج نشان داد که تومورها در ۴۳ بیمار کوچک یا بهطور کامل ناپدید شدند. از این تعداد، تومور ۲۸ نفر به میزان قابلتوجهی کوچک شد و تومور ۱۵ نفر بهطور کامل از بین رفت.
پژوهشگران تأکید میکنند که این کارآزمایی روی بیماران مبتلا به سرطانهای سر و گردنی متمرکز بود که ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) نبودند. این موضوع اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا درمان سرطانهای سر و گردنی که توسط HPV ایجاد نمیشوند، معمولاً بسیار دشوارتر است.
علاوهبراین، محققان گزارش دادهاند که این دارو نتایج مشابهی را در بیماران مبتلا به سرطان ریه نیز نشان داده است. درحالحاضر، آمیوانتاماب در حدود ۶۰ کارآزمایی بالینی مختلف، در درجه اول برای سرطان ریه و سپس برای سرطانهای روده بزرگ، مغز و معده درحال ارزیابی است.
همچنین آمارها نشان میدهد بیمارانی که این دارو را دریافت کردهاند، بهطور متوسط ۱۲.۵ ماه پس از شروع درمان زنده ماندهاند؛ این درحالی است که این بیماران به نوعی از سرطان مبتلا بودند که معمولاً پس از توقف اثربخشی درمانهای استاندارد، چشمانداز بسیار ضعیفی برای بقا دارند.
تجربه یک بیمار از درمان جدید
«کارل والش» (Carl Walsh)، یک مرد ۵۶ ساله اهل بیرمنگام، یکی از اولین بیمارانی بود که از این درمان بهرهمند شد. او در ماه مه ۲۰۲۴ به سرطان زبان مبتلا شد و در ژوئیه ۲۰۲۵ به کارآزمایی بالینی OrigAMI-4 در بیمارستان رویال مارسدن پیوست.
او درباره تجربه خود میگوید:
«در ابتدا با شیمیدرمانی و ایمونوتراپی تحت درمان قرار گرفتم، اما متأسفانه هیچکدام موفقیتآمیز نبودند. در آن زمان، شرکت در این کارآزمایی به من پیشنهاد شد. اکنون در دوره هفدهم درمان هستم و از پیشرفت کار بسیار راضیام. حالا احساس میکنم میتوانم یک زندگی عادی داشته باشم. پیش از شروع درمان، به دلیل تورم و درد شدید، در صحبتکردن و غذاخوردن با مشکلات جدی روبهرو بودم و وزن زیادی از دست داده بودم. از زمان شروع درمان، تورم و درد من به میزان قابلتوجهی کاهش یافته است و دیگر از عوارض جانبی مخرب شیمیدرمانی خبری نیست.»
والش توضیح میدهد که در بدترین شرایط بیماری، مجبور بود فقط از سوپ، پودینگ برنج، کنسرو و املت به همراه نوشیدنیهای تجویز شده تغذیه کند که باعث کاهش وزن شدید او شده بود. اما پس از تنها دو دوره درمان، وضعیت تغذیه او بهبود یافت و پس از ۶ ماه توانست رژیم غذایی عادی خود را از سر بگیرد. او میگوید: «لذتبخشترین اتفاق، خوردن اولین استیک بزرگم بود. صحبت کردنم کاملاً به حالت عادی برگشته و در محل کار بدون هیچ مشکلی با هدست صحبت میکنم.»
یافتههای این کارآزمایی قرار است در نشست سالانه «انجمن انکولوژی بالینی آمریکا» (ASCO) در شیکاگو، که بزرگترین کنفرانس سرطان در جهان است، ارائه شود.
