از حواسپرتی تا حادثه؛ اختلال بیشفعالی که در بزرگسالی هم باید جدی گرفته شود
اختلال نقص توجه یا همان بیشفعالی میتواند در برخی افراد تا بزرگسالی ادامه پیدا کند و با کاهش تمرکز، تصمیمگیری عجولانه و افزایش رفتارهای پرخطر همراه باشد؛ موضوعی که اهمیت شناسایی و درمان این اختلال را در بزرگسالان، بهویژه در موقعیتهایی مانند رانندگی و فعالیتهای نیازمند تمرکز، پررنگ میکند.
به گزارش یازاکو به نقل از ایسنا، اختلال نقص توجه_بیشفعالی (ADHD) فقط به دوران کودکی محدود نمیشود و در برخی افراد تا بزرگسالی ادامه پیدا میکند؛ اختلالی که میتواند با کاهش تمرکز، تصمیمگیری عجولانه و رفتارهای تکانشی همراه باشد و در موقعیتهایی مانند رانندگی یا انجام فعالیتهای روزمره، زمینه بروز خطا و حادثه را افزایش دهد. همین موضوع باعث شده است ارتباط میان برخی اختلالات رفتاری و روانپزشکی با بروز حوادث و آسیبهای جسمی مورد توجه متخصصان قرار گیرد.
بیتوجهی و تصمیمگیری عجولانه در بزرگسالی؛ نشانههایی که باید جدی گرفته شود
دکتر شاهرخ امیری، متخصص روانپزشکی کودک و نوجوان دانشگاه علوم پزشکی تبریز درباره نشانههای اختلال نقص توجه_بیشفعالی اظهار کرد: این اختلال معمولاً با علائمی مانند بیتوجهی، دشواری در تمرکز، فراموشکاری، بیقراری و تکانشگری بروز میکند و اگر از دوران کودکی شناسایی و مدیریت نشود، ممکن است بخشی از علائم آن تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. در بزرگسالی نیز این علائم میتوانند خود را در قالب دشواری در تمرکز، تصمیمگیری عجولانه، بینظمی و کنترل ضعیف رفتار نشان دهند.
وی افزود: تکانشگری و کاهش توجه میتواند باعث شود فرد در برخی موقعیتها بدون بررسی کافی تصمیم بگیرد یا پیامد رفتار خود را بهدرستی ارزیابی نکند. این مسئله بهویژه در شرایطی مانند رانندگی، کار با وسایل مختلف یا موقعیتهایی که نیازمند توجه مستمر هستند، اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند فرد را در معرض رفتارهای پرخطر قرار دهد.
وی خاطرنشان کرد: بیتوجهی به علائم ADHD و باقی ماندن این اختلال بدون تشخیص و درمان میتواند مشکلات فرد را در زمینههای مختلف افزایش دهد. خانوادهها و خود فرد باید زمانی که بیتوجهی، تکانشگری یا بیقراری به شکل مداوم در عملکرد روزمره اختلال ایجاد میکند یا فرد به دلیل این رفتارها دچار مشکلات و حوادث مکرر میشود، برای ارزیابی تخصصی اقدام کنند.
ADHD تشخیصدادهنشده؛ خطری که میتواند در موقعیتهای پرخطر آشکار شود
در ادامه دکتر الهام اسماعیلی، متخصص اعصاب و روان دانشگاه علوم پزشکی تبریز درباره احتمال بروز حوادث در بزرگسالان مبتلا به ADHD عنوان کرد: افرادی که دچار اختلال نقص توجه_بیشفعالی هستند، ممکن است در موقعیتهایی که نیازمند تمرکز طولانی، واکنش سریع و رعایت دقیق مقررات است، بیشتر دچار خطا شوند. رانندگی، دوچرخهسواری و برخی فعالیتهای روزمره از جمله موقعیتهایی هستند که در صورت وجود اختلال کنترلنشده، اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
وی بیان کرد: کاهش تمرکز باعث میشود توجه فرد برای مدت کافی روی یک فعالیت باقی نماند و تکانشگری نیز میتواند موجب واکنش سریع و بدون ارزیابی مناسب شرایط شود. ترکیب این عوامل ممکن است احتمال تصمیمهای نادرست و بروز برخی حوادث را افزایش دهد؛ به همین دلیل، شناخت و درمان اختلال در بزرگسالان نیز اهمیت دارد و نباید ADHD را صرفاً یک اختلال دوران کودکی دانست.
وی مطرح کرد: بخشی از موارد ADHD در بزرگسالی ممکن است هرگز تشخیص داده نشود، زیرا علائم آن گاهی با ویژگیهای شخصیتی، استرس یا مشکلات روزمره اشتباه گرفته میشود. غربالگری و ارزیابی تخصصی در افرادی که علائم پایدار دارند یا سابقه حوادث و رفتارهای پرخطر در آنها مشاهده میشود، میتواند به شناسایی موارد تشخیصدادهنشده کمک کند و در صورت نیاز، درمان مناسب نیز میتواند در مدیریت علائم و کاهش خطر حوادث بعدی مؤثر باشد.
پژوهشگران بر ضرورت غربالگری ADHD در بیماران ترومای سر تأکید کردند
در همین راستا، پژوهشی با هدف بررسی ارتباط میان اختلال نقص توجه ـ بیشفعالی و آسیب سر، توسط دکتر امیری و دکتر اسماعیلی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. پژوهشگران در این مطالعه بررسی کردند که آیا ADHD در بزرگسالانی که دچار ترومای سر شدهاند، نسبت به افراد بدون سابقه تروما شیوع بیشتری دارد یا خیر.
در این مطالعه مورد_شاهدی، ۲۳۰ بیمار مبتلا به ترومای سر و ۴۲۰ فرد غیرترومایی مورد بررسی قرار گرفتند و برای ارزیابی علائم اختلال نقص توجه ـ بیشفعالی از مقیاس خودگزارشی کانرز بزرگسالان استفاده شد.
این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه http://caspjim.com/article-1-2109-en.html منتشر شده است، نتایج این بررسی نشان داد میزان ADHD در بیماران مبتلا به ترومای سر نسبت به افراد غیرترومایی بیشتر نبود؛ با این حال، درصد قابل توجهی از موارد ADHD در میان بیماران ترومایی تشخیص داده نشده بود. بر همین اساس، پژوهشگران بر اهمیت غربالگری مناسب این گروه و شناسایی موارد تشخیصدادهنشده تأکید کردند؛ اقدامی که میتواند با فراهم کردن امکان درمان و مدیریت اختلال، در پیشگیری از حوادث ناگوار بعدی مؤثر باشد.
