مستندسازی کران تاریخی مسجد روستای جهانی کندوان با اسکنر لیزری

به گزارش یازاکو،  وحید نواداد امروز دوشنبه در بازدید از این روستای تاریخی با تبیین رویکرد جدید استان در مواجهه با ابنیه تاریخی بیان کرد: عملیات مستندسازی دیجیتال در پایگاه ملی میراثی کندوان با تمرکز بر مسجد تاریخی این روستا کلید خورده است تا داده‌های خامی که پیش از این به روش دستی و با ضریب خطای بالا ثبت می‌شد، اکنون با دقت اسکنرهای لیزری به فایل‌های مرجع مهندسی تبدیل شود.

وی اظهار کرد: این پروژه مستندسازی که با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز دنبال می‌شود، دقت در شناسایی زوایای پنهان معماری صخره‌ای را به سطح استانداردهای جهانی می‌رساند.

معاون میراث‌فرهنگی با بیان اینکه ثبت جزئیات هندسی در بناهای صخره‌ای از حساسیت بالایی برخوردار است، افزود: برخلاف شیوه‌های پیشین، تکنولوژی اسکن لیزری امکان ثبت دقیق‌ترین زوایا و پیچیدگی‌های معماری صخره‌ای را فراهم می‌کند که این داده‌ها پایه اصلی مطالعات مرمتی و بازسازی‌های احتمالی در آینده خواهند بود.

وی ایجاد دوقلوی دیجیتال از بناهای تاریخی را یکی از اهداف راهبردی این پروژه دانست و اظهار کرد: داشتن یک نسخه دیجیتال دقیق از مسجد کندوان، مرجعی خلل‌ناپذیر برای پایش مداوم آسیب‌ها و تحلیل رفتار سازه‌ای بنا در گذر زمان است که ریسک‌های ناشی از فرسایش و عوامل محیطی را به حداقل می‌رساند.

نواداد به لزوم آمادگی در برابر چالش‌های محیطی اشاره کرد و گفت: مستندنگاری دقیق به این شیوه، ابزاری حیاتی برای مدیریت بحران در بافت‌های تاریخی است و داشتن نقشه‌های سه‌بعدی، پیش‌شرط هرگونه مداخله علمی در زمان بروز حوادث غیرمترقبه یا فرسایش‌های شدید ناشی از عوامل جوی و طبیعی در روستای صخره‌ای کندوان محسوب می‌شود.

او با بیان اینکه این پروژه گامی در جهت توسعه زیرساخت‌های پژوهشی است، یادآور شد: داده‌های حاصل از این مستندنگاری در اختیار تیم‌های تخصصی دانشگاهی و کارشناسان دفتر قرار می‌گیرد تا نقشه راه مرمتی بنا بر اساس واقعیت‌های فیزیکی موجود تدوین شود. این رویکرد علمی، ضامن حفظ اصالت بنا در فرآیند نگهداری و مرمت‌های دوره‌ای خواهد بود.

معاون میراث‌فرهنگی استان با اعلام اینکه طبق هدف‌گذاری صورت گرفته، تهیه دوقلوهای دیجیتال برای تمامی آثار شاخص استان در دستور کار است تا در صورت بروز بلایای طبیعی، امکان بازآفرینی و احیای دقیق بناها بر اساس جزئیات ثبت شده وجود داشته باشد، گفت: پروژه مسجد کندوان نخستین گام عملیاتی ما پس از هدف‌گذاری راهبردی معاونت برای صیانت از هویت تاریخی آذربایجان است.

روستای صخره ای کندوان با قدمت بیش از هفت هزار سال در میان دره‌ ای باصفا و کنار رودخانه پرآبی به همین نام واقع شده و ظرفیت های فراوانی برای بازدید گردشگران داخلی و خارجی دارد؛ کندوان جزو یکی از سه روستای شگفت انگیز جهان است که فقط ۲ نمونه از آن در آمریکای شمالی و کاپادوکیا ترکیه وجود دارد.

روستای صخره ای کندوان در ۶۰ کیلومتری جنوب تبریز، دارای ۲ مسجد صخره ای، ۳ آسیاب آبی، مدرسه و یک حمام صخره ای است و کران های مسجد جزء بزرگ‌ترین کران‌های روستا به شمار می روند؛ به دلیل شکل مخروطی خاص، اغلب کران‌های دارای طبقات مختلف، از داخل با یکدیگر ارتباط ندارند، کران ها عموما دارای ۲ طبقه بوده و در بعضی موارد سه و حتی چهار طبقه نیز در آنها ایجاد کرده اند.