تمرین «ساعت صفر» در آذربایجانشرقی؛ آزمون آمادگی برای مهار سیلابهای احتمالی
استان آذربایجانشرقی به واسطه توپوگرافی خاص، وجود رودخانههای متعدد و سرشاخههای کوهستانی، همواره یکی از مناطق مستعد سیلاب در کشور محسوب میشود. حوادث تلخ سیلابهای گذشته در فصول بارندگی، لزوم ارتقای تابآوری زیرساختها و هماهنگی میاندستگاهی را بیش از پیش نمایان کرده است. در همین راستا، شرکت آب منطقهای آذربایجانشرقی با اجرای مانور «ساعت صفر» و بازنگری در پروتکلهای ایمنی، گامهای پیشگیرانه برای کاهش خسارتهای احتمالی را آغاز کرده است.
به گزارش یازاکو به نقل از ایرنا، مدیریت بحران در شرایط اضطراری، فرآیندی است که ثانیهها در آن تعیینکننده هستند. هرگونه فاصله میان دریافت دادههای هواشناسی، تحلیل شرایط و اتخاذ تصمیم نهایی، میتواند به خسارتهای جبرانناپذیر منجر شود. بر همین اساس، شرکت آب منطقهای آذربایجانشرقی با برگزاری مانور عملیاتی «ساعت صفر»، ظرفیتهای واکنش سریع و هماهنگی میان واحدهای تخصصی خود را در شرایط فرضی وقوع سیلاب مورد سنجش قرار داد.
مانور «ساعت صفر»؛ محک عملیاتی برای واکنش سریع
یوسف غفارزاده، مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانشرقی در تشریح اهداف این تمرین گفت: مانور «ساعت صفر» با شبیهسازی یک موقعیت بحرانی، ظرفیت سازمان برای تصمیمگیری آنی و هماهنگی میان واحدهای تخصصی را محک میزند. این تمرین مشخص میکند که فرآیند مدیریت بحران تا چه اندازه برای مواجهه با حادثه واقعی آمادگی دارد.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت سیلاب فراتر از زمان وقوع حادثه است، اظهار کرد: مدیریت سیلاب از پیش از وقوع بارش آغاز میشود و پایش مستمر رودخانهها و رفع موانع جریان، نقش حیاتی در کاهش خسارتها دارد.
پایش زیرساختها و آمادهباش کارگاههای عمرانی
احمدرضا منصوری، مدیر پدافند غیرعامل و مدیریت بحران شرکت آب منطقهای آذربایجانشرقی نیز با اشاره به سناریوی اجرایی این مانور که با فرض وقوع سیلاب در «گرمیچای» و «ساریقمیش» اجرا شد، اعلام کرد: محور اصلی این تمرین، ارزیابی نحوه تحلیل اطلاعات، انتقال بهموقع دادهها به مدیران و هماهنگی با دستگاههای استانی بود.
وی با اشاره به احتمال تغییر الگوی بارشها، بر ضرورت کاهش آسیبپذیری زیرساختهای شهری تأکید کرد و افزود: وضعیت ۱۰ سازه متقاطع با رودخانهها در دست بررسی است و هماهنگیهای لازم با سازمان قطار شهری برای پیشگیری از آبگرفتگی احتمالی ایستگاههای مترو در زمان بارشهای شدید انجام میشود.
وی همچنین از آمادهسازی تمامی کارگاههای پروژههای سدسازی و انتقال آب در سطح استان از جمله پیغامچای، گرمیچای، شهریار و خداآفرین خبر داد و گفت: پیمانکاران این پروژهها ملزم به حفاظت از کارگاهها و مصالح و استقرار ماشینآلات سنگین برای شرایط اضطراری شدهاند.
هشدار به کشاورزان و حاشیهنشینان رودخانهها
شهرام پزشکی، رئیس اداره منابع آب شهرستان ترکمانچای هم با هشدار نسبت به بارشهای رگباری ناشی از تغییرات اقلیمی (النینو)، از شهروندان خواست تا از هرگونه تردد، توقف و استقرار در حاشیه رودخانهها و بستر خشک آبراههها خودداری کنند.
وی به کشاورزان و باغداران نیز توصیه کرد: با توجه به احتمال افزایش ناگهانی روانابها، نسبت به ایمنسازی تجهیزات و تأسیسات آبیاری مستقر در حریم رودخانهها اقدام کنند. بازبینی دهانه پلها، آبروها و کانالهای آبیاری نیز از اقدامات ضروری است که میتواند از انسداد مسیر جریان آب و طغیانهای مخرب جلوگیری کند.
خروجیهای راهبردی مانور
بر اساس اعلام مدیریت بحران شرکت آب منطقهای، نتایج و خروجیهای حاصل از این مانور در چند محور کلیدی پیگیری خواهد شد:
تدوین دستورالعملهای اختصاصی شرایط اضطراری متناسب با وظایف هر معاونت و دفتر.
بهروزرسانی بانک اطلاعاتی حوضههای آبریز و تقویت دسترسی مدیران شهرستانها به لایههای اطلاعاتی برای تصمیمگیری سریع.
آموزش و توانمندسازی دهیاران روستاهای در معرض خطر به عنوان حلقه اول واکنش در مدیریت سیلاب.
این اقدامات نشان میدهد که مدیریت منابع آب استان آذربایجانشرقی با عبور از رویکرد سنتی، به سمت مدیریت دانشمحور و پیشگیرانه حرکت کرده است؛ رویکردی که امیدواریم با همراهی دستگاههای اجرایی و مشارکت مردم، ضریب ایمنی استان را در برابر سیلابهای احتمالی بهطور چشمگیری افزایش دهد.
نگاهی به حوادث تلخ گذشته، از جمله فاجعه سیل فروردین ۱۳۹۶ در عجبشیر و آذرشهر با بیش از ۴۰ قربانی، و همچنین طغیانهای تابستانه در حوضه ارسباران و میانه، نشان میدهد که آذربایجانشرقی یکی از آسیبپذیرترین استانها در برابر سیلابهای ناگهانی است. توپوگرافی کوهستانی و دستاندازیهای انسانی به حریم رودخانهها، همواره ریسک خسارت را دوچندان کرده است؛ واقعیتی که ضرورت انتقال دادههای بهموقع در لحظه “ساعت صفر” را به نیازی حیاتی تبدیل میکند.
