ایلخچی از گلوگاه ترافیکی به کریدور جنوب استان تبدیل می‌شود؟
یازاکو- بهره‌برداری از باند برگشت کنارگذر ۱۲ کیلومتری ایلخچی پس از نزدیک به دو دهه انتظار، می‌تواند جایگاه این شهر را در شبکه حمل‌ونقل جنوب آذربایجان‌شرقی تغییر دهد؛ مسیری که قرار است با خارج‌کردن بخشی از ترافیک عبوری از داخل شهر، زمان سفر را حدود ۲۰ دقیقه کاهش دهد و عبور در محور تبریز–آذرشهر و مسیر ارتباطی به آذربایجان‌غربی را روان‌تر کند.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعی‌نیا_ ایلخچی سال‌ها یکی از نقاط درگیر با ترافیک عبوری در محور جنوب آذربایجان‌شرقی بوده است؛ محوری که تردد میان تبریز، ایلخچی و آذرشهر را پوشش می‌دهد و در ادامه به شبکه ارتباطی شمال‌غرب کشور و مسیر تبریز–اورمیه متصل می‌شود. همین موقعیت باعث شده بود تأخیر در تکمیل کنارگذر ایلخچی، تنها یک مسئله شهری نباشد و آثار آن در سطح منطقه‌ای نیز دیده شود.
پروژه کنارگذر ایلخچی از سال ۱۳۸۶ آغاز شد و طی سال‌های گذشته با مشکلات اعتباری و معارضان محلی مواجه بود. با این حال، در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ بخشی از پروژه به مرحله بهره‌برداری رسید و در ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ باند برگشت این کنارگذر افتتاح شد. این باند ۱۲ کیلومتر طول دارد و طبق اعلام مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی، بهره‌برداری از آن می‌تواند زمان سفر در این محور را حدود ۲۰ دقیقه کاهش دهد.
اهمیت اقتصادی پروژه اما فراتر از کاهش ترافیک داخل ایلخچی است. بر اساس اعلام مسئولان، با بهره‌برداری از مسیر، روزانه حدود ۳۰ هزار وسیله نقلیه از داخل شهر ایلخچی خارج می‌شوند و حدود هزار لیتر سوخت در روز صرفه‌جویی خواهد شد. به این ترتیب، بخشی از هزینه زمانی و سوختی ناشی از توقف و عبور ترافیک از محدوده شهری کاهش پیدا می‌کند.
از طرف دیگر، موقعیت ایلخچی در محور تبریز–آذرشهر باعث شده این پروژه در شبکه حمل‌ونقل جنوب استان اهمیت بیشتری پیدا کند. اداره‌کل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی نیز پیش از افتتاح، کنارگذر ایلخچی را مسیری ترانزیتی دانسته بود که می‌تواند عبور و مرور در محور شهرهای جنوب استان و مسیر اورمیه–تبریز را تسهیل کند.
استاندار آذربایجان‌شرقی نیز هنگام افتتاح تأکید کرد که کنارگذر ایلخچی «تنها یک کمربندی برای این شهر نیست» و در مسیر ارتباطی شمال و جنوب استان و شمال‌غرب کشور قرار دارد. از نگاه مدیریت استان، کاهش گره‌های ترافیکی، کاهش زمان سفر، صرفه‌جویی در مصرف سوخت و کاهش تصادفات از مهم‌ترین آثار این پروژه است.
با این حال، کنارگذر ایلخچی هنوز پروژه‌ای کاملاً تکمیل‌شده نیست. مسئولان اعلام کرده‌اند تکمیل بخش‌های باقی‌مانده و باند دوم پروژه نیازمند تأمین منابع مالی است و وعده داده شده این بخش نیز طی یک سال آینده تکمیل شود. بنابراین اثرگذاری کامل پروژه بر شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای، به تکمیل همه اجزای آن وابسته است.
در واقع، مسئله اصلی اکنون این است که آیا ایلخچی می‌تواند از یک نقطه گلوگاهی در مسیر جنوب استان به یک نقطه مؤثر در شبکه جابه‌جایی کالا و مسافر میان تبریز، شهرهای جنوب آذربایجان‌شرقی و آذربایجان‌غربی تبدیل شود؟ پاسخ به این سؤال فقط به افتتاح یک جاده وابسته نیست؛ کیفیت اتصال این مسیر به سایر پروژه‌های مواصلاتی، تکمیل باندهای باقی‌مانده و همچنین توسعه فعالیت‌های اقتصادی در شهرهای واقع در این محور تعیین می‌کند که کاهش ترافیک، در نهایت به کاهش هزینه حمل‌ونقل و تقویت نقش اقتصادی جنوب استان نیز منجر شود یا نه.
در همین چارچوب، کنارگذر ایلخچی را باید نه صرفاً یک پروژه ترافیکی، بلکه بخشی از زیرساخت اتصال شمال و جنوب آذربایجان‌شرقی و مسیر ارتباطی تبریز با شمال‌غرب کشور دانست؛ پروژه‌ای که پس از سال‌ها تأخیر اکنون وارد مرحله بهره‌برداری شده، اما ارزش واقعی آن زمانی مشخص خواهد شد که کل مسیر و اتصال‌های پیرامونی آن تکمیل شود.
