انتقاد استاندار از وضعیت خدمات شهری اورمیه؛ ماجرا چیست؟
یازاکو- وضعیت حمل‌ونقل عمومی و مدیریت پسماند اورمیه بخشی از زیرساخت اقتصادی شهر هستند و ضعف در آن‌ها می‌تواند هزینه زندگی، فعالیت کسب‌وکارها و کیفیت توسعه شهری را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعی‌نیا_ رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی، در ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ وضعیت حمل‌ونقل عمومی و مدیریت پسماند اورمیه را نامطلوب توصیف کرد. این اظهارات را می‌توان از زاویه اقتصاد شهری بررسی کرد؛ جایی که کیفیت خدمات عمومی، علاوه بر رفاه شهروندان، بر بهره‌وری اقتصادی و جذابیت سرمایه‌گذاری نیز اثر می‌گذارد.
در اقتصاد شهری، حمل‌ونقل عمومی، دسترسی به محل کار، مراکز آموزشی، بازارها و خدمات درمانی، بخشی از فرصت‌های اقتصادی شهروندان را تعیین می‌کند. هرچه این دسترسی دشوارتر و پرهزینه‌تر باشد، بخشی از زمان و درآمد خانوارها صرف جبران ضعف زیرساخت‌های شهری می‌شود. برای کسب‌وکارها نیز اختلال در جابه‌جایی نیروی کار و مشتریان می‌تواند هزینه فعالیت را افزایش دهد.
مسئله دوم، مدیریت پسماند است. جمع‌آوری و دفع اصولی زباله از خدمات پایه شهری محسوب می‌شود و ضعف در آن می‌تواند هزینه‌های زیست‌محیطی، بهداشتی و اقتصادی ایجاد کند. مدیریت پسماند، در صورت برخورداری از زیرساخت مناسب، امکان توسعه بازیافت و بازگشت بخشی از مواد به چرخه تولید را نیز فراهم می‌کند. بنابراین، نگاه صرفاً هزینه‌ای به این بخش، ظرفیت‌های اقتصادی آن را نادیده می‌گیرد.
منابع محدود شهرداری اورمیه چگونه میان پروژه‌های عمرانی، نگهداری زیرساخت‌ها و خدمات روزمره توزیع می‌شوند؟ توسعه کالبدی شهر، بدون تأمین متناسب خدمات عمومی، ممکن است هزینه‌های نگهداری را افزایش دهد؛ درحالی‌که بهبود بهره‌وری زیرساخت‌های موجود می‌تواند در برخی موارد بازده بیشتری از آغاز پروژه‌های جدید داشته باشد.
در این میان، استفاده از ظرفیت منطقه آزاد ماکو برای نوسازی ناوگان نیز نیازمند ارزیابی اقتصادی است. واردات اتوبوس، به‌تنهایی مسئله حمل‌ونقل عمومی را حل نمی‌کند. هزینه خرید، تأمین قطعات، نگهداری، دسترسی شهروندان به خطوط و پایداری منابع مالی بهره‌برداری باید هم‌زمان بررسی شوند. بدون برنامه‌ای برای تأمین هزینه‌های جاری و نگهداری، حتی ناوگان جدید نیز ممکن است در بلندمدت با محدودیت عملیاتی روبه‌رو شود.
از سوی دیگر، اصلاح خدمات شهری بدون شفافیت مالی دشوار است. انتشار منظم اطلاعات درباره تعداد اتوبوس‌های فعال، هزینه تمام‌شده هر کیلومتر خدمت، میزان پوشش خطوط، هزینه مدیریت هر تن پسماند و سهم بازیافت می‌تواند ارزیابی عملکرد شهرداری را از سطح اظهارنظرهای کلی به سنجش‌پذیری اقتصادی منتقل کند.
انتقاد استاندار از وضعیت خدمات شهری اورمیه، فرصتی برای طرح یک پرسش بنیادی‌تر است: آیا اولویت‌های هزینه‌ای و سرمایه‌گذاری مدیریت شهری با نیازهای واقعی شهروندان تناسب دارد؟ پاسخ به این پرسش، نه با تعداد پروژه‌های افتتاح‌شده، بلکه با کیفیت خدمات، هزینه ارائه آن‌ها و میزان دسترسی شهروندان مشخص می‌شود.
توسعه شهری زمانی معنا پیدا می‌کند که زیرساخت‌ها و خدمات عمومی بتوانند هزینه زندگی و فعالیت اقتصادی را کاهش دهند. برای اورمیه، بهبود حمل‌ونقل عمومی و مدیریت پسماند نه حاشیه توسعه، بلکه بخشی از بنیان اقتصاد شهری است.
