زوایای پیدا و پنهان تخریب منطقه حفاظت شده سهند
طی هفته های اخیر در یکی از مناطق بکر طبیعی دامنه های سهند واقع در شهرستان مراغه به بهانه اجرای عملیات عمرانی و راه سازی، بخش اعظمی از منابع طبیعی و زیست محیطی منطقه تخریب شده که سئوالات متعددی در این رابطه به وجود آمده است.
به گزارش یازاکو به نقل از ایرنا، این فعالیت تخریبی محیط زیست در منطقه ای به نام چوماقلی یوردی و محدوده منطقه حفاظت شده صوفیچای از مناطق بسیار ارزشمند زیست محیطی شمال غرب کشور از مدتها قبل شروع شده و همچنان در سکوت خبری و رسانه ای ادامه دارد.
با توجه به اینکه منطقه مزبور علاوه بر طبیعت کم نظیر و پوشش گیاهی بی مانند و ارزشمند، رویشگاه لالههای واژگون و زیستگاه گونههای مختلف جانوری است، دست اندازی به این طبیعت می تواند آثار بسیار خطرناک و غیرقابل جبرانی بر زیست بوم مراغه و جنوب آذربایجان شرقی داشته باشد.
بدون تردید این موضوع مهم تخریب محیط زیست نگرانیهای جدی و زیادی در بین دوستداران طبیعت ایجاد می کند و بر همین اساس جلوگیری از ادامه این روند باید در دستور کار مسئولان آذربایجان شرقی و شهرستان مراغه قرار بگیرد.
نباید از نظر دور داشت که منطقه ای که هم اکنون مورد تخریب قرار گرفته است، زیستگاه ماهی خالقرمز است ( گونه ارزشمندی که وضعیت حفاظتی آن نیز نگران کننده است) و تداوم روند کنونی زندگی این گونه ارزشمند طبیعت را با خطر بیشتری روبهرو کند.
نقطه جالب توجه در این بین به دو نوع دیدگاه متضاد بین اداره حفاظت محیط زیست و مجموعه اجرایی شهرستان مراغه بر می گردد؛ درحالیکه محیط زیست بر تخریب و اقدام غیرقانونی در منطقه حفاظت شده تاکید دارد، فرمانداری ضمن رد این موضوع، اجرای هر نوع طرح عمرانی در منطقه را رد می کند.
فهرست
راهسازی در منطقه به معنی ایجاد قتلگاه برای گونههای جانوری است
در همین رابطه رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مراغه با انتقاد شدید از بروز این مشکل در منطقه ای بکر و حفاظت شده، تخریب بخشی از مسیر را مورد تایید قرار داد و گفت: بر اساس قانون هرگونه اقدام به بهانه های مختلف از جمله عملیات عمرانی و بهسازی مسیر در چنین مناطقی ممنوع است.
غلامرضا زارع، یادآور شد: نظر به اینکه محدوده مورد نظر در داخل منطقه حفاظت شده صوفی چای واقع شده است، اجرای هرگونه عملیات عمرانی ممنوع بوده و نیازمند دریافت مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست است.
وی هرگونه توجیه برای اجرای عملیات اجرایی در منطقه فوق را غیر قابل قبول خواند و افزود: اینکه برای راحتی عبور و مرور عشایر و یا گردشگران، منطقه ای بکر و حفاظت شده مورد تخریب قرار بگیرد، جز بی توجهی به قانون و لطمه به نسل های آینده و طبیعت منطقه نتیجه ای ندارد.
زارع با اشاره به تعطیلی حدود هشت ماهه این منطقه به دلیل شرایط آب و هوایی برای حضور گردشگران، ادامه داد: هشت ماه در طول سال این مسیر در شمال منطقه به طور کامل بسته است و حال این پرسش مطرح است که آیا عبور و گذرگاه موقت در گردشگری اقتصادی جایگاهی دارد که منطقه بکر سهند را به خاطر آن نابود کنیم؟!
وی با ابراز تاسف از عملیات عمرانی و راه سازی در محدوده منطقه حفاظت شده صوفی چای، گفت: این طرح بر اساس کدام توجیه زیست محیطی و اقتصادی تدوین و اجرا می شود؟
رییس اداره حفاظت محیط زیست مراغه با کنابه، اظهار کرد: طرح توجیحی این اقدام شاید طبق چند دلنوشته عده ای که خواهش های خود را مطرح می کنند، صورت گرفته باشد…
زارع با بیان اینکه اداره حفاظت محیط زیست در شرایط عادی برای مقابله و مبارزه با تخریب کنندگان محیط طبیعی با هزاران مشکل مواجه است، ادامه داد: ما در فصول پاییز و زمستان و در منطقه شمال یایشهری و منطقه غربی سهند به شدت با مشکل شکارچیان غیرمجاز روبرو هستیم و در صورت احداث این مسیر، منطقه به قتلگاه جانواران تبدیل شده و زیست بوم منطقه به طور کلی نابود خواهند شد.
محیط زیست از ظرفیت های قانونی برای جلوگیری از تخریب ها استفاده میکند
در همین ارتباط و به دلیل اهمیت موضوع معاون محیط طبیعی مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی طی بازدیدی از محل تخریب شده، بر ممنوعیت اجرای پروژههای عمرانی بدون مجوز از این مجموعه تاکید کرد.
داوود غنی پور مراقبت و صیانت از زیستگاههای ارزشمند منطقه حفاظت شده سهند و صوفیچای را از اولویت های مهم معاونت محیط طبیعی آذربایجان شرقی برشمرد و گفت: زیستگاههای بکر و ارزشمند این مناطقه جزو ارزشمندترین منایع طبیعی جنوب آذربایجان شرقی است و بر همین مبنا روند اجرای پروژههای عمرانی و آثار احتمالی آنها بر محیط طبیعی منطقه به دقت و با حساسیت مورد بررسی و نظارت قرار دارد.
وی با اشاره به اهمیت اکولوژیک سهند به عنوان یکی از زیستگاههای شاخص ایران و آذربایجان، بر ضرورت رعایت الزامات و ضوابط زیستمحیطی در اجرای طرحهای عمرانی تأکید کرد و ادامه داد: هرگونه اجرای پروژه عمرانی توسط دستگاهها و نهادهای مختلف در مناطق تحت مدیریت محیط زیست، پیش از اخذ مجوزهای قانونی و زیستمحیطی ممنوع است.
غنی پور یادآور شد: هیچ طرحی نباید بدون بررسی پیامدهای آن بر زیستگاه، تنوع زیستی و منابع طبیعی منطقه اجرا شود.
وی حفاظت از زیستگاههای ارزشمند سهند و صوفیچای را نیازمند نظارت مستمر، پیشگیری از تخریب و پایبندی همه دستگاهها به الزامات قانونی محیط زیست دانست و افزود: اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با جدیت تمام از ظرفیتهای قانونی و نظارتی خود برای صیانت از سرمایههای طبیعی استان و جلوگیری از هرگونه تعرض و آسیب به زیستگاهها استفاده خواهد کرد.
هیچ طرح راه سازی در منطقه حفاظت شده سهند تعریف نشده است
در این میان معاون امور عمرانی فرماندار شهرستان مراغه ، ضمن رد ادعاهای مسئولان حفاظت محیط زیست، مدعی شد: هیچ طرح عمرانی و راه سازی در منطقه حفاظت شده سهد و صوفی چایی تعریف نشده و اجرا نمی شود.
ودود محمدی تنها اقدام در منطقه یاد شده را مربوط به تسطیح و هموارسازی مسیر گذر عشایر منطقه اعلام و اظهار کرد: به دلیل اینکه مسیر مزبور در طی سال بر اثر وقوع سیل و برف و باران تخریب شده بود، تنها اقدامی که در این مسیر حدود ۱۲ کیلومتری به انجام رسیده است، ساماندهی بوده است و هیچ نوع طرح عمرانی در آن اجرایی نشده و نخواهد شد.
به گفته وی مرمت و ساماندهی این مسیر بر اساس مصوبه اردیبهشت ماه کمیته عشایر آذربایجان شرقی در شهر بناب اجرایی شده است.
محمدی با تاکید بر اینکه هیچ تخریبی در محل تسطیح گذر و مسیر عبوری ایلات جنوب آذرایجان شرقی اتفاق نیفتاده است، گفت: این مسیر محل عبور و مرور ۹ ایل عشایری آذربایجان شرقی و غربی است که به دلیل تخریب زندگی آنها را دچار مشکل کرده بود و ناچار می بایست نسبت به تسطیح آن اقدام می شد.
وی ادامه داد: پیش از اجرای این عملیات مکاتبات و رایزنی های لازم با استانداری آذربایجان شرقی و سایر نهادهای مسئول از سوی فرمانداری شهرستان مراغه به انجام رسیده است و بر اساس اعلام اداره کل منابع طبیعی استان هیچ ایرادی به این عرصه های مربوطه وارد نشده است .
محمدی با بیان اینکه مدیریت شهرستان مراغه نسبت به رعایت مقررات و الزامات زیست محیطی و منایع طبیعی متعهد است، اظهار کرد: در راستای بهسازی مسیر حتی نسبت به تعریض آن نیز اقدام نشده است و تنها اقدام تسطیح در همان مسیری بوده است که سالهاست مسیر عبور عشایر منطقه است.
وی اضافه کرد: دقت عمل در تسطیح و مرمت مسیر عبوری عشایر در دامنه های سهند رعایت شده و بر همین اساس تنها در نقاطی این عملیات اجرایی می شود که نیازمند بهسازی است.
اینکه منطقه ای از پهنه جغرافیایی تحت عنوان حفاظت شده قرار می گیرد، انتظار میرود دستگاههای مسئول پیش از آنکه کار به تخریب و ایجاد خسارتهای جبرانناپذیر برسد، وارد عمل شده و علاج واقعه را قبل از وقوع بگیرند.
دامنه های زیبا و بکر سهند فقط متعلق به امروز ما نیست؛ بخشی از طبیعت و سرمایهای است که باید برای نسلهای بعد هم باید باقی بماند.
