وقتی بدن با یک عفونت مبارزه میکند، آزمایش خون دقیقا چه چیزی را نشان میدهد؟
استاد بیوشیمی بالینی و رئیس گروه علوم آزمایشگاهی دانشگاه علوم پزشکی تبریز گفت: وقتی بدن با یک عفونت مبارزه میکند،آزمایش خون مانند گزارشی از وضعیت واکنش بدن به عفونت است و پزشک با بررسی مجموعهای از شاخصها و تطبیق آن با علائم بالینی، درباره نوع و شدت عفونت ارزیابی میکند.
به گزارش یازاکو به نقل از ایسنا، دکتر جلال عبدالعلیزاده، اظهار کرد: در زمان عفونت، آزمایش خون تنها یک عدد را نشان نمیدهد، بلکه مجموعهای از شاخصها بررسی میشود تا مشخص شود سیستم ایمنی بدن چگونه واکنش نشان داده و احتمالا با چه نوع عفونتی مواجه هستیم.
وی با اشاره به شمارش کامل سلولهای خونی (CBC) و آزمایش دیفرانسیل (Diff)، افزود: در این آزمایش تعداد و درصد سلولهای مختلف خون بررسی میشود که گلبولهای سفید یا WBC یکی از مهمترین بخشهای آن است.
وی ادامه داد: افزایش تعداد گلبولهای سفید یا لکوسیتوز معمولا میتواند نشانه وجود عفونت باشد، اما بهتنهایی اطلاعات کافی درباره نوع عفونت ارائه نمیدهد. در آزمایش دیفرانسیل، نوع گلبول سفید غالب بررسی میشود که میتواند اطلاعات بیشتری درباره واکنش سیستم ایمنی در اختیار پزشک قرار دهد.
وی با اشاره به شاخصهای التهابی، بیان کرد: CRP یکی از این شاخصهاست که میتواند به سرعت در پاسخ به التهاب افزایش یابد. افزایش قابل توجه CRP میتواند احتمال عفونت باکتریایی را مطرح کند، در حالی که در بسیاری از عفونتهای ویروسی افزایش آن به این شدت مشاهده نمیشود.
عبدالعلیزاده افزود: ESR نیز یک شاخص عمومی التهاب است که معمولا دیرتر افزایش پیدا میکند و دیرتر نیز کاهش مییابد؛ بنابراین وجود التهاب را نشان میدهد، اما به تنهایی برای تشخیص نوع عفونت کافی نیست.
وی پروکلسیتونین یا PCT را نیز از دیگر شاخصهای مهم دانست و گفت: این شاخص در ارزیابی عفونتهای شدید باکتریایی و سپسیس مورد توجه قرار میگیرد و افزایش آن میتواند در کنار سایر یافتههای آزمایشگاهی و بالینی به ارزیابی وضعیت بیمار کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: پزشک هیچگاه تنها بر اساس یک عدد، تشخیص قطعی نمیدهد، بلکه الگوی کلی نتایج آزمایش را در کنار علائم بالینی مانند تب، سرفه و محل درد بررسی میکند.
این استاد دانشگاه در پایان تأکید کرد: ممکن است علائم بیمار با عفونت باکتریایی مطابقت داشته باشد، اما در افراد مسن یا افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، توانایی بدن برای افزایش WBC کاهش یافته باشد و تعداد گلبولهای سفید بالا نرود.
