دیپلماسی ویترینی یا راهبرد اقتصادی؟ / حضور ۱۰۰ سفیر و رایزن در زنجان؛ دستاورد یا نمایش؟
به گزارش یازاکو_ صمد یوسفیاصل، رئیس اتاق بازرگانی زنجان، اخیراً اعلام کرده طی دو سال گذشته حدود ۱۰۰ سفیر و رایزن اقتصادی از استان بازدید کردهاند و این حضورها زمینهای برای معرفی ظرفیتهای صنعتی، معدنی، کشاورزی و فرهنگی زنجان فراهم کرده است. اما با وجود این ادعا، پرسش اساسی فعالان اقتصادی همچنان پابرجاست: خروجی عملی این حجم از رفتوآمدها چه بوده است؟
اگر سخنان رئیس اتاق قرار بود نشانهای از تحول اقتصادی باشد، باید امروز رد پای آن در افزایش سرمایهگذاری خارجی، قراردادهای مشترک، توسعه صادرات و ایجاد بازارهای پایدار دیده میشد. با این حال، در آمار رسمی و میدانی نشانهای از چنین تحولاتی دیده نمیشود.
اقتصاد زنجان همچنان با مشکلات جدی و ریشهای روبهروست؛ زنجیره ارزش سرب و روی کامل نشده، خامفروشی ادامه دارد، صنایع پاییندست توسعه نیافتهاند، صادرات استان رشد چشمگیری نداشته، زیرساختهای لجستیک و گمرکی ناکافی است و بسیاری از واحدهای تولیدی با هزینههای سنگین تولید و کمبود نقدینگی مواجهاند. این چالشها نشان میدهد جلسات تشریفاتی و حضور هیئتهای خارجی، بهتنهایی قادر به حل مشکلات ساختاری استان نیستند.
آنچه انتقادها را تشدید میکند، نبود گزارش شفاف و قابل سنجش از نتایج این دیدارهاست. هنوز مشخص نشده این حضورها چه میزان سرمایهگذاری جدید وارد استان کرده، چه پروژههایی عملیاتی شده یا چه بازارهای تازهای برای محصولات زنجان گشوده شده است. همین نبود شفافیت باعث شده بسیاری از فعالان اقتصادی این رفتوآمدها را ویترینی برای نمایش دیپلماسی اقتصادی بدانند تا اقدامی موثر در مسیر توسعه.
حقیقت این است که تا زمانی که دیدارهای خارجی همراه با هدفگذاری دقیق، خروجی مشخص، پیگیری جدی و پاسخگویی شفاف نباشد، حضور سفرا و رایزنان خارجی نمیتواند بار سنگین مشکلات اقتصادی زنجان را کم کند. اقتصاد استان زنجان بیش از هر چیز نیازمند تصمیمهای عملی، برنامهریزی واقعی و حل ریشهای چالشهاست؛ نه تکرار نشستهایی که تنها ظاهر دیپلماسی اقتصادی را زیباتر نشان میدهد.
