فرودگاه تبریز و تأثیر آن بر تجارت و توریسم منطقه
یازاکو- فرودگاه بینالمللی شهید مدنی تبریز، در جنگ اخیر میان آمریکا و اسرائیل با ایران مورد اصابت قرار گرفت و باندهای آن آسیب دید، اما با بازسازی اخیر توانست به چرخه عملیات بازگردد. امروز این فرودگاه همچنان با وجود شروع مجدد پروازها، به ظرفیت واقعی خود برای توسعه تجارت و گردشگری منطقه نرسیده و نیاز فوری به گسترش دارد.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعینیا_ فرودگاه شهید مدنی تبریز در جریان جنگ اخیر میان آمریکا و اسرائیل با ایران آسیب دید و مدتی از چرخه عملیات خارج شد. با این حال، عملیات بازسازی انجام شد و پروازها پس از بازسازی از سر گرفته شد. این فرودگاه، برای رقابت با فرودگاههای توسعهیافته جهانی و ایفای نقش واقعی در توسعه تجارت و گردشگری منطقه، نیاز به گسترش و توسعه جدی دارد.فرودگاههای پرمسافر و توسعهیافته ایران مانند مشهد، تهران و اصفهان به ظرفیتهای بالایی رسیدهاند که الگویی برای توسعه فرودگاه تبریز است:فرودگاه مشهد ظرفیت جابهجایی بیش از ۱۰ میلیون مسافر در سال را دارد و دارای دو باند پروازی به طول ۳۸۰۰ متر است که قادر به پذیرش انواع هواپیماهای بزرگ و مدرن میباشد.فرودگاه اصفهان با ظرفیت جابهجایی بیش از ۵ میلیون مسافر در سال، دارای دو باند پروازی به طول ۴۳۰۰ و ۳۹۰۰ متر است که قابلیت پذیرش انواع هواپیماهای بزرگ و پیشرفته را دارد.فرودگاه تبریز نیز دارای دو باند پروازی به طول ۳۸۴۰ و ۳۳۹۸ متر و ظرفیت جابهجایی بیش از ۴ میلیون مسافر در سال است، اما برای رسیدن به سطح فرودگاههای توسعهیافتهتر نیاز به گسترش دارد.
برای توسعه فرودگاه تبریز، میتوان از الگوهای موفق فرودگاههای توسعهیافته جهان الهام گرفت:فرودگاه دبی همچنان غول سفرهای بینالمللی است و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۹۰ میلیون مسافر را پذیرفته است. این فرودگاه بهعنوان پایگاه اصلی امارات، اتصالی بینظیر میان اروپا، آسیا و آفریقا فراهم میکند و ترمینال شماره ۳ آن بزرگترین ترمینال فرودگاهی جهان است.
فرودگاه استانبول احتمالاً جاهطلبانهترین پروژه هوانوردی جهان است و با استقبال بیش از ۸۰ میلیون مسافر سالانه، یک ارتباط حیاتی بینقارهای میان شرق و غرب محسوب میشود.
این فرودگاه سهم ۹.۴ درصدی از تولید ناخالص داخلی ترکیه دارد و بیش از ۲۲۵ هزار شغل ایجاد کرده است.فرودگاه اینچئون کره جنوبی همواره یکی از برترین فرودگاههای جهان بوده و در سال ۲۰۲۵ نیز جایگاه خود را در صدر حفظ کرده است. این فرودگاه با فناوریهای پیشرفته و خدمات ممتاز، استانداردهای جهانی را تعیین میکند.
فرودگاه هیترو لندن شلوغترین و تأثیرگذارترین قطب هوانوردی اروپا است و در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۸۳ میلیون مسافر خدمات ارائه داد.
فرودگاههای توسعهیافته جهانی ویژگیهای مشترکی دارند که باید در توسعه فرودگاه تبریز مد نظر قرار گیرد:۱. ظرفیت بسیار بالا: فرودگاههایی مانند دبی و استانبول دهها میلیون مسافر در سال جابهجا میکنند۲. کارگوی هوایی پیشرفته: فرودگاه دبی سالانه میلیونها تن کالا جابهجا میکند۳. فناوریهای نوین: گیتهای هوشمند، سیستمهای حمل بار فوقالعاده کارآمد و ناوبری پیشرفته۴. اتصال بینقارهای: ارتباط بیرقیب میان اروپا، آسیا و آفریقا۵. تأثیر اقتصادی: فرودگاه استانبول ۹.۴ درصد از تولید ناخالص داخلی ترکیه را تأمین میکند۶. اشتغالزایی: بیش از ۲۲۵ هزار شغل برای فرودگاه استانبول ایجاد شده است.
برای توسعه فرودگاه تبریز و تقویت نقش آن در تجارت و گردشگری منطقه، اقدامات زیر ضروری است:۱. افزایش ظرفیت ترمینالها با ساخت ترمینال جدید متناسب با ظرفیت ۴ میلیون مسافر در سال، مشابه الگوی فرودگاههای توسعهیافته ایران و جهان.۲. راهاندازی کامل کارگوی هوایی تا کالاهای صادراتی استان بهسرعت به بازارهای منطقهای و اروپایی برسند و رقابتپذیری کالاهای آذربایجان شرقی افزایش یابد.۳. اجرای طرحهای سرمایهگذاری بخش خصوصی از جمله هتل فرودگاهی، کارگو و مجموعه رفاهی و گردشگری تا فرودگاه به هاب واقعی منطقه تبدیل شود.۴. افزودن مسیرهای پروازی جدید به بازارهای هدف منطقهای و اروپایی برای افزایش تنوع مقاصد و رقابتپذیری، مشابه الگوی فرودگاه دبی و استانبول.۵. توسعه زیرساختهای ناوبری و فناوریهای نوین شامل گیتهای هوشمند و سیستمهای حمل بار کارآمد، مشابه الگوی فرودگاه اینچئون کره جنوبی.۶. تقویت ارتباط فرودگاه با گمرک و مناطق آزاد تجاری مانند منطقه آزاد ارس برای تسهیل صادرات و واردات کالاهای استان.۷. بهبود دسترسی زمینی به فرودگاه برای ورود راحتتر مسافران و بار از شهر تبریز و شهرستانهای استان.۸. ایجاد شهر فرودگاهی مشابه الگوی شهرهای فرودگاهی جهانی که فرودگاه بهعنوان موتور محرک توسعه اقتصادی منطقه عمل میکند.
