گنبد سلطانیه در مرز حذف از فهرست یونسکو

به گزارش یازاکو، جعفر ساعی‌نیا_ در قلب زنجان، یکی از باارزش‌ترین نمادهای تاریخ و معماری ایران، گنبد سلطانیه، حالا در سایه‌ی بی‌تدبیری نهادهای متولی و بی‌انضباطی شهری، به مرز حذف از فهرست یونسکو رسیده است. اگر همین امروز جلوی پروژه‌های غیرمجاز گرفته نشود، فردا دیگر نام سلطانیه در لیست میراث جهانی نخواهد بود.
ساخت‌وسازهایی که به گفته خود مدیر پایگاه میراث جهانی، بدون رعایت ضوابط و حتی در برخی موارد بدون مجوز انجام شده، آن‌هم در محدوده‌ای که از سال ۱۳۸۴ به‌طور رسمی تحت حریم منظر تاریخی ثبت شده، زنگ خطری است که سال‌هاست به صدا درآمده ولی کسی آن را جدی نمی‌گیرد.
مضحک‌ترین بخش ماجرا اما تناقض‌گویی مسئولان است. از یک سو، مدیر پایگاه می‌گوید قوانین شفاف است و از سوی دیگر، شهردار سلطانیه مدعی می‌شود «تفسیرهای متفاوت» از قوانین، مردم را سردرگم کرده است. مگر قوانین کشوری را باید سلیقه‌ای تفسیر کرد؟ مگر میراث جهانی جایی برای آزمون و خطاست؟ این همان مشکلی است که پیش‌تر در اصفهان هم تجربه شد. میدان نقش جهان با تهدید حذف از فهرست جهانی مواجه شد و حالا همان اشتباه در سلطانیه تکرار می‌شود. آیا قرار است میراث جهانی ما، یک به یک حذف شوند تا شاید مسئولان از خواب بیدار شوند؟ چه کسی باید پاسخگوی این بی‌قانونی‌ها باشد؟ شهرداری مجوز صادر می‌کند، میراث فرهنگی می‌گوید ما دخالتی نداشتیم، و سازنده‌ها سود خود را می‌برند. اگر امروز یونسکو تصمیم بگیرد گنبد سلطانیه را حذف کند، آن‌وقت همه همین مسئولان، با ژست بی‌گناهی، ماجرا را گردن دیگری می‌اندازند.
در حالی که در فضای مجازی و در رسانه‌ها بارها هشدار داده‌اند، هنوز هم ساخت‌وسازهای مرتفع در اطراف گنبد ادامه دارد. مدیر پایگاه می‌گوید این بناها ممکن است حکم تخریب بگیرند؛ اما سوال مردم این است که اصلاً چرا ساخته شده‌اند؟ کدام نهاد در خواب بود؟ کدام مدیر چشم بست؟
وقتی قانون، جای خود را به مماشات می‌دهد، وقتی ضوابط جهانی به‌خاطر تفسیرهای بومی بی‌اثر می‌شوند، نتیجه‌اش از دست رفتن سرمایه‌ای است که با هیچ بودجه و پروژه‌ای جایگزین نخواهد شد. گنبد سلطانیه، نه فقط یک بنای آجری، بلکه سند هویتی یک ملت است.
مسئولان باید به جای مواضع دفاعی، پاسخگو باشند. اگر شهرداری مجوز اشتباه داده، باید پاسخ دهد. اگر میراث فرهنگی کوتاهی کرده، باید مسئول شناخته شود. با مماشات و گزارش‌های بی‌اثر، نمی‌توان میراث جهانی را حفظ کرد.
گنبد سلطانیه در خطر است؛ نه به‌دلیل طبیعت یا زمان، بلکه به‌خاطر سهل‌انگاری خودمان.