به گزارش یازاکو، پریسا رضاپور، این دره که در گویش محلی به «خاندرهسی» و در سالهای گذشته با نام «دره شهدا» نیز شناخته میشود، با وسعتی در حدود ۳۵ هزار هکتار، در منطقهای کوهستانی و نسبتاً صعبالعبور قرار گرفته و چشماندازهای کمنظیری از طبیعت بکر شمالغرب کشور را پیش روی بازدیدکنندگان قرار میدهد.
این دره تقریباً روبهروی ارتفاعات «ماهداغی» و «نژدرهسی» قرار دارد و ترکیبی از دامنههای کوهستانی، تپههای ماهوری، اراضی هموار در پیرامون رودخانهها و ارتفاعات سرسبز را در خود جای داده است.
در بخشهایی از ارتفاعات و حاشیه رودخانهها، زمینهای نسبتاً وسیع و مسطحی دیده میشود که جلوهای ویژه به این منطقه دادهاند. ادامه مسیر پیادهروی در امتداد رودخانه، پس از حدود سه ساعت، به آبشاری با ارتفاع تقریبی ۱۵ متر میرسد؛ هرچند در این محدوده امکان برپایی چادر و کمپ وجود ندارد.پوشش گیاهی متنوع، وجود رودخانهها، جویبارها و چشمههای متعدد، خاندرهسی را علاوه بر زیستگاهی مناسب برای گونههای مختلف جانوری، به منطقهای گردشگری و طبیعتگردی تبدیل کرده است؛ بهگونهای که طی مسیر در این دره برای گردشگران خستهکننده نیست و همواره با مناظری تازه همراه است.
آب جاری از چشمههای منطقه نیز آشامیدنی بوده و بسیاری از بازدیدکنندگان برای استفاده از آن، ظروف همراه دارند.از جمله گونههای گیاهی و دارویی این منطقه میتوان به چنار، گزنه آبی، بارهنگ، هفتبند، تمشک، خاکشیر طبی، ترشک، شاهپسند، بابونه کاذب، کاکویی و زردینه اشاره کرد که بر غنای طبیعی و اکولوژیک این دره افزودهاند.بهار و تابستان، بهترین زمان برای بازدید از خاندرهسی است؛ فصولی که طبیعت منطقه در اوج طراوت و سرسبزی قرار دارد و شرایط آبوهوایی، امکان بهرهمندی بیشتر از جاذبههای طبیعی آن را فراهم میکند. خاندرهسی امروز بهعنوان یکی از مقاصد مهم طبیعتگردی در حدفاصل ارومیه و اشنویه، جایگاه ویژهای در میان جاذبههای طبیعی آذربایجان غربی دارد.
