انار ۳۵ هزار تنی طارم در انتظار ایجاد ارزش افزوده
یازاکو- تولید انار در طارم زنجان به حدود ۳۵ هزار تن رسیده، اما زیرساخت‌های فرآوری و نگهداری همگام با رشد تولید توسعه نیافته است؛ شهرستانی که ۲ هزار بهره‌بردار انار دارد، تنها دو سردخانه در اختیار دارد و هنوز از کارخانه صنعتی برای فرآوری هسته، پوست و ضایعات انار بی‌بهره است. نتیجه، خروج بخش مهمی از ارزش افزوده محصولی است که می‌تواند به جای فروش خام، به مجموعه‌ای از فرآورده‌های غذایی، دارویی و بهداشتی تبدیل شود.
به گزارش یازاکو، جعفر ساعی‌نیا_ طارم سال‌هاست یکی از کانون‌های مهم تولید انار در شمال‌غرب کشور به شمار می‌رود، اما رشد تولید این محصول هنوز به شکل‌گیری یک زنجیره صنعتی متناسب با آن منجر نشده است. طبق آمار اعلام‌شده از سوی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان طارم، سطح زیرکشت انار در این شهرستان به یک‌هزار و ۷۵۰ هکتار رسیده که یک‌هزار و ۵۵۰ هکتار آن بارده است و پیش‌بینی می‌شود امسال حدود ۳۵ هزار تن انار برداشت شود.
این میزان تولید در حالی رقم می‌خورد که حدود ۲ هزار بهره‌بردار در طارم از محل تولید انار فعالیت می‌کنند، اما بخش عمده محصول همچنان به صورت تازه‌خوری یا صادرات مستقیم از منطقه خارج می‌شود.
در شرایط فعلی، قیمت انار در مبدأ شهرستان بین ۵۰ تا ۸۰ هزار تومان اعلام شده، در حالی که قیمت محصول در بازارهای بیرونی با احتساب هزینه‌های حمل و سایر هزینه‌ها به حدود ۱۱۰ هزار تومان می‌رسد. این فاصله قیمتی البته لزوماً به معنای سود خالص واسطه‌ها نیست، اما نشان می‌دهد که بخشی از ارزش اقتصادی محصول پس از خروج از طارم شکل می‌گیرد.
زنجیره پس از تولید نیز در طارم ناقص است. این شهرستان با تولید ۳۵ هزار تن انار، تنها دو واحد سردخانه دارد و به گفته مدیر جهاد کشاورزی طارم، ظرفیت موجود پاسخگوی حجم تولید نیست. از سوی دیگر، حلقه صنعتی فرآوری تقریباً غایب است. در طارم کارخانه‌ای برای روغن‌گیری از هسته انار، تولید فرآورده‌های دارویی و بهداشتی یا فرآوری ضایعات انار برای خوراک دام مستقر نیست و تولید رب نیز عمدتاً در سطح خانگی و کارگاه‌های کوچک انجام می‌شود. این در حالی است که انار صرفاً یک محصول تازه‌خوری نیست. هسته، پوست، آب و حتی بخش‌هایی از میوه‌های درجه دو و سه می‌توانند وارد زنجیره‌های مختلف فرآوری شوند. بنابراین مسئله طارم فقط افزایش تولید نیست؛ مسئله اصلی این است که چگونه می‌توان تولید ۳۵ هزار تنی را به ارزش افزوده بیشتر برای خود منطقه تبدیل کرد.
رشد تولید انار طارم از حدود ۷ هزار تن در گذشته به ۳۵ هزار تن امروز، نشان می‌دهد ظرفیت تولید در منطقه وجود دارد. اکنون چالش اصلی، ایجاد زیرساخت‌هایی است که اجازه دهد بخشی از ارزش این محصول نیز در خود طارم باقی بماند؛ از سردخانه و بسته‌بندی گرفته تا صنایع فرآوری و محصولات جانبی.
انار طارم زمانی می‌تواند به یک مزیت اقتصادی پایدار برای زنجان تبدیل شود که زنجیره آن از باغ تا محصول نهایی در داخل منطقه تکمیل شود، نه اینکه ارزش اقتصادی آن عمدتاً پس از خروج محصول از شهرستان ایجاد شود.
