
به گزارش یازاکو به نقل از ایرنا، هرچند سابقه کتابخانه و کتابخوانی در کهن شهر مراغه به سده های ششم و هفتم هجری و زمان رونق رصدخانه این شهر بر می گردد، اما در تاریخ معاصر نخستین کتابخانه عمومی این شهر در سال ۱۳۳۴ شمسی به کوشش مرد فرهیخته این دیار به نام حاج سیدمسیب موسوی ملقب و مشهور به ملک التجار ایجاد شد.
در مجموعه نفیس تاریخچه کتابخانه عمومی مراغه آمده است: «کتابخانۀ عمومی این شهر معروف به کتابخانۀ ملک، به عنوان اوّلین کتابخانۀ عمومی شهر مراغه در سال ۱۳۳۴ هجری شمسی با ۱۲۰۰ جلد کتاب شروع به کار کرد. بانی آن حاج مسیب موسوی فرزند حاج میرحسین از شخصیت های نامدار بود.»
«کتابخانۀ ملک به عنوان اوّلین کتابخانۀ عمومی شهر که در داخل تجارتخانه قرار داشت، به نام حاج ملک، کتابخانۀ ملک نام گذاشته شده بود؛ این کتابخانه حاصل رنج چندین سالۀ ملک التجّار بود که در سفرهای مختلف کتاب هایی را خریداری می کرد و در کتابخانۀ خود جمع می نمود.
امروز بخش خطّی کتابخانۀ عمومی مراغه حاوی حدود ۲۰۰ جلد کتاب خطّی و حدود ۶۵۰ جلد کتب چاپ سنگی و سربی می باشد که غالباً متعلّق به کتابخانۀ ملک التجّار سابق است.
اما اکنون مراغه با جمعیتی بیش از ۳۰۰ هزار نفر تنها تعدادی انگشت شمار(پنج مورد) کتابخانه دارد که این رقم برای شهری با پیشینه درخشان فرهنگی و علمی بسیار تاسف بار بوده و باید در این خصوص اقدامات عاجل از سوی نهادهای مسئول صورت بگیرد.
اینکه دو کتابخانه بزرگ و مهم مراغه در مجموع کمتر از پنج هزار نفر عضو دارد، برای شهری چون مراغه آماری تاثربرانگیز و پایین تر از حد تصور است.
کتابخانه عمومی اوحدی مراغه با مجموع ۵۹ هزار و ۲۴۷ جلد کتاب، در حال حاضر ۲ هزار و ۲۵۰ نفر عضو دارد که ۲۵۰ نفر آنها را کودکان تشکیل می دهد و کتابخانه خواجه نصیر نیز با بیش از ۱۸ هزار جلد کتاب یکهزار و ۳۲۳ نفر عضو دارد که از این تعداد نیز سه هزار و ۱۵۷ نفر کودک هستند.
ترویج فضای تامل و مطالعه هدف اصلی از اجرای پویش «سکوتی برای خواندن» است
شرایط خاص اجتماعی و فرهنگی جامعه، کاهش ساعات مطالعه و بی میلی مردم به کتابخوانی، مدیران شهری و فرهنگی مراغه را بر آن داشت در هفته کتاب و کتابخوانی پویشی با عنوان «سکوتی برای خواندن» برای چهارشنبه های هر هفته راه اندازی کنند تا مسیری باشد برای توسعه و گسترش فرهنگ کتابخوانی در بین آحاد جامعه و به خصوص کارکنان دوایر دولتی، غیردولتی و عمومی.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرماندار شهرستان مراغه با بیان اینکه این پویش برای طول سال و نه فقط هفته کتاب و کتابخوانی طراحی شده و اجرایی می شود، یادآور شد: باید توجه داشت که هرگونه توسعه و پیشرفت همه جانبه یک شهر، استان و کشور جز با مطالعه و حرکت به سمت کتابخوانی ممکن نخواهد شد.
حکیمه انتظاری ، ضمن اشاره به سابقه تاریخی، فرهنگی و علمی مراغه، کمبود سرانه فضای کتابخانه ای در این شهرستان را تاسف بار و برای پیشینه تاریخی درخشان این کهن شهر غیر قابل قبول خواند و افزود: وجود ۵ باب کتابخانه عمومی در شهرستان مراغه پاسخگوی نیازهای فرهنگی و اطلاعاتی مردم فرهنگ دوست این شهرستان نیست.
وی اهتمام مدیریت شهری و فرهنگی مراغه را تلاش برای افزایش تعداد کتابخانه های عمومی عنوان و اظهار کرد: در این رابطه همه نهادها و سازمان های دولتی و غیردولتی باید برای ایجاد و احداث کتابخانه های جدید در این شهرستان تلاش مضاعفی داشته باشند.
انتظاری با اشاره به برنامه مختلف و متنوع هفته کتاب و کتابخوانی در مراغه، گفت: برنامه های مختلف و متنوعی برای این هفته از ۲۳ تا ۳۰ آبان تدارک دیده شده است که رویکرد اصلی آنها توسعه و تعمیق فرهنگ مطالعه در تمامی لایههای جامعه به ویژه نسل کودک و نوجوان است.
وی ادامه داد: شهرستان مراغه به عنوان یکی از قطبهای تاریخی و فرهنگی کشور و آذربایجان ظرفیتهای بینظیری در حوزهای مختلف نویسندگی، پژوهشی و آفرینشهای ادبی دارد که هفته کتاب فرصت مغتنمی است تا این جایگاه فاخر بیش از پیش تجلی یابد.
انتظاری با اشاره به رویکرد مردمی و تخصصی برنامههای امسال، افزود: مجموعهای از برنامههای متنوع فرهنگی، هنری و ترویجی با همکاری اهالی قلم، هنرمندان و نهادهای فرهنگی شهرستان تدارک دیده شده است که در طول هفتۀ کتاب برگزار خواهد شد.
وی برپایی نمایشگاه کتاب مؤلفان مراغه، تجلیل از آثار نویسندگان و پژوهشگران بومی شهرستان، دیدار با اهل قلم و تکریم و تجلیل از آنها، برگزاری نمایشگاه نقاشی «هزارۀ ادبیات» آثار هنری مرتضی اسماعیلیفام در قالب آثار نقاشی، کارگاه های آموزشی کودک و کتاب، برپایی کارگاههای تعاملی و آموزشی با هدف انس هرچه بیشتر نسل آینده با کتاب و بازدید دانشآموزان از کتابخانههای عمومی با هدف برنامهریزی برای حضور نسل جوان در کتابخانهها و آشنایی با خدمات آنها را از جمله برنامه های هفته کتاب در مراغه اعلام کرد.
انتظاری اجرای طرح «سکوتی برای خواندن» را جزو برنامه های اولویت دار شهرستان مراغه برشمرد که طرحی خلاقانه به منظور ترویج فضای تمرکز، تأمل و مطالعه در فضاهای عمومی و فرهنگی اجرایی خواهد شد.
وی افزود: برنامههای قصهگویی کتاب در قالب اجرای جذاب قصهگویی برای کودکان به منظور نهادینهسازی عادت به مطالعه از سنین پایه در کتابخانۀ عمومی مراغه، پنل تخصصی کتاب و کتابخوانی، برگزاری نشستهای نقد، بررسی و هماندیشی با حضور کارشناسان و اصحاب قلم
و سایر برنامههای فرهنگی رونمایی از کتاب، بازدید از مراکز انتشاراتی، تجلیل از کتابخوانان برتر نیز در این هفته تدارگ دیده شده است.
۲.۵ درصد جمعیت مراغه عضو کتابخانه های عمومی هستند
رییس کتابخانه های عمومی مراغه نیز با بیان اینکه در حال حاضر تعداد پنج باب کتابخانه در این شهرستان فعال است، مجموع اعضای این کتابخانه های عمومی را هفت هزار و ۵۰۰ نفر اعلام کرد که ۲.۵ درصد جمعیت ۳۰۰ هزار نفری منطقه را شامل می شود.
پری اسدی تعداد کتابخانه های مراغه با توجه به گستردگی شهرستان، جمعیت و سابقه تاریخی و فرهنگی را بسیار پایین اعلام و اظهار کرد: کتابخانه اوحدی به عنوان بزرگترین کتابخانه مراغه ۲ هزار و ۷۳۰ نفر عضو دارد و پس از آن کتابخانه خواجه نصیر با ۲ هزار و ۴۲۰ نفر عضو در رده دوم قرار دارد.
وی ادامه داد: کتابخانه های ثامن الائمه بخش خداجو، استاد کریمی و روستای ورجوی نیز به ترتیب با ۸۵۲ نفر، ۷۴۱ نفر و ۷۱۵ نفر در رده های بعدی این فهرست قرار دارند.
اسدی با بیان اینکه از پنج باب کتابخانه عمومی مراغه زمان ساخت و ایجاد چهار مورد مربوط به دهه های قبل است، یادآور شد: تنها کتابخانه استاد کریمی مراغه ای جدیدا” ساخته شده و فعالیت خود را از سال ۱۴۰۲ شروع کرده است.
وی تعداد کتب موجود در کتابخانه های عمومی شهرستان مراغه را حدود ۱۲۰ هزار جلد اعلام و اضافه کرد: در میان این کتاب ها، تعداد ۱۸۷ نسخه خطی بسیار ارزشمند و مهم در این کتابخانه ها نگهداری می شود.
اسدی نسخه خطی مربوط به یکی از شاگردان خواجه نصیر طوسی متعلق به قرن هفتم هجری را از قدیمی ترین نسخ خطی موجود در کتابخانه عمومی مراغه برشمرد که موضوع آن مربوط به گیاهان دارویی است.
وی گفت: وجود تعداد ۵۰۰ نسخه سربی و ۴۳۰ نسخه سنگی از دیگر امکانات بسیار مهم و دارای ارزش تاریخی و فرهنگی کتابخانه مرکزی مراغه است که تلاش می شود تعدادی از آنها در فهرست آثار ملی معنوی ثبت شود.
رییس کتابخانه های عمومی مراغه یادآور شد: اکنون این مجموعه با تعداد ۱۶ نفر کتابدار اداره می شود.






