صالح عطایی در «کلمه لرین آردینجا» به قواعد متعارف فرم دهنکجی کرده است
یازاکو- نویسنده و منتقد، در نشست نقد و بررسی کتاب «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی گفت: امضای نویسنده در این داستان بهوضوح دیده میشود و عطایی در این اثر تعهدی به فرم متعارف ندارد و به نوعی به قوانین رایج فرم دهنکجی کرده است.
به گزارش یازاکو، نشست نقد و بررسی کتاب «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی با حضور جمعی از نویسندگان و منتقدان برگزار شد.
در این نشست، حسن ثمودی، نویسنده و منتقد، با اشاره به ویژگیهای این رمان اظهار کرد: امضای نویسنده در این داستان بهوضوح دیده میشود و خواننده میتواند ویژگیهای خاص قلم صالح عطایی را در اثر مشاهده کند.
وی با اشاره به نگاه عطایی به فرم داستان گفت: صالح عطایی به فرم قائل نیست و تعهدی به فرم ندارد؛ به نوعی میتوان گفت که او در این اثر به قوانین متعارف و رایج فرم دهنکجی کرده است.
«کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی در ۴۵۶ صفحه و از سوی انتشارات عنوان منتشر شده و اکنون به چاپ سوم رسیده است.
این نشست با محوریت بررسی ویژگیهای زبانی، فرمی و روایی این رمان و با حضور نویسندگان و منتقدان برگزار شد.
صالح عطایی «دیوانه کلمات» است
در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی گفت: عنوان کتاب با تفکر انتخاب شده است و عطایی نویسندهای «دیوانه کلمات» است؛ این رمان از نظر ساختار، اثری هولوگرافیک و به نوعی کارناوالی است.
به گزارش یازاکو، میرحسین دلدار بناب، نویسنده در نشست نقد و بررسی کتاب «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، با اشاره به گفتوگوهای خود با نویسنده این اثر اظهار کرد: درباره این کتاب با صالح عطایی زیاد صحبت کردهام و معتقدم نام کتاب با تفکر و دقت انتخاب شده است.
وی با اشاره به اهمیت کلمه در آثار عطایی گفت: صالح عطایی دیوانه کلمات است. در انجیل نیز آمده است: «در ابتدا، کلمه بود و کلمه نزد خدا بود و کلمه خدا بود.»
دلدار بناب با اشاره به ویژگیهای ساختاری این رمان افزود: این رمان هولوگرافیک است و از نظر من به نوعی کارناوالی محسوب میشود.
این نویسنده ادامه داد: کتاب گفتوگومحور است و صالح عطایی در زمینه فولکلور مطالعات عمیقی دارد که این مطالعات در اثر نیز خود را نشان میدهد.
وی درباره کاربرد زبان و لهجه در رمان اظهار کرد: در این کتاب لهجه اردبیلی مشهود است، اما نویسنده از آن بهجا استفاده کرده و این کاربرد در خدمت فضای اثر قرار گرفته است.
دلدار بناب در پایان درباره تواناییهای ادبی صالح عطایی گفت: نمیتوان گفت صالح عطایی بیشتر شاعر است تا رماننویس؛ او در هر دو حوزه توانمند است.
نویسندگان باید زبان معیار خود را در ادبیات داستانی ایجاد کنند
منتقد و داستاننویس، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: زمانی که از زبان سخن میگوییم، منظور زبان داستانی است و نویسندگان باید بتوانند زبان معیار خود را در ادبیات داستانی ایجاد کنند؛ در این کتاب نیز زبان به یک شخصیت تبدیل شده است.
رضا کاظمی، منتقد و داستاننویس، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، با اشاره به جایگاه زبان در ادبیات داستانی ترکی اظهار کرد: زمانی که از زبان سخن میگوییم، منظور زبان داستانی است.
وی با اشاره به پیشینه داستاننویسی ترکی در ایران افزود: در ایران، نخستین رمانی که چاپ شد به زبان ترکی نوشته شده بود. این میراث در کشورهای دیگر حفظ شد، اما در ایران این بحث به مرور فاصله گرفت و منابع زیادی در این زمینه در اختیار نداریم.
کاظمی ادامه داد: زمانی که میگفتیم به زبان ترکی داستان مینویسیم، به ما گفته میشد که باید سوسیالیستی نوشته شود. وضعیت بسیار بغرنج بود، بهخصوص زمانی که میخواستیم نثر بنویسیم.
این منتقد و داستاننویس با اشاره به دشواریهای شکلگیری زبان داستانی در آن دوره گفت: ما تصور روشنی از آینده نداشتیم و نمیدانستیم نوشتهای که تولید میکنیم، زبان داستانی است یا نه.
وی تأکید کرد: ما نویسندگان باید زبان معیار خود را ایجاد کنیم.
کاظمی در ادامه با اشاره به رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: در این کتاب، زبان یک شخصیت است و زبان در ساختار و روایت اثر حضوری جدی دارد
«کلمه لرین آردینجا» تجربهای پستمدرن در ادبیات ترکی اس
منتقد و نویسنده، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: این اثر تجربهای پستمدرن در ادبیات ترکی است و دیدن چنین نوشتهای تأثیر مثبتی دارد؛ با این حال، درباره ساختار، قاببندی، شخصیتپردازی و نسبت فرم و روایت در رمان پرسشهایی وجود دارد.
به گزارش یازاکو، ضیاء وظیفهشعاع، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، این اثر را از منظر ساختار، زبان و روایت مورد بررسی قرار داد.
وی با اشاره به ویژگیهای ادبی این رمان اظهار کرد: ادبیات ترکی، ادبیات چوپانی است، اما برای نخستین بار نوشتهای دیدم که پستمدرن است. دیدن یک نوشته پستمدرن در این حوزه، تأثیر مثبتی داشت.
وظیفهشعاع با بیان اینکه از صالح عطایی انتظار بیشتری میرود، افزود: ساختار این رمان به گونهای است که قاببندی دارد. در ادبیات مدرن، قاببندی یکی از اتفاقات مهمی است که در ساختار روایت رخ داده است.
این منتقد ادامه داد: اگر قرار بوده این قاببندی برای اعتبارگذاری یا ایجاد یک اتمسفر خاص باشد، من دلیل این موضوع را در داستان پیدا نکردم و برایم روشن نشد که چرا نویسنده از این شیوه استفاده کرده است.
وی همچنین به شخصیتپردازی اثر اشاره کرد و گفت: از شخصیتهای اصلی آنطور که انتظار میرود، اثری نمیبینیم و این را میتوان از ضعفهای داستان دانست. احساس میکنم این مسئله بخشی از بازی زبانیای است که نویسنده انجام داده است.
وظیفهشعاع در عین حال درباره زبان رمان اظهار کرد: نویسنده در حوزه زبان کارهایی انجام داده که بسیار خوب است و این بخش از اثر قابل توجه است.
وی درباره فرم و روایت نیز گفت: فرم داستان و روایت، بحثی شکبرانگیز است و این پرسش وجود دارد که آیا نویسنده در این زمینه موفق شده است یا نه.
این نویسنده در پایان با اشاره به تواناییهای صالح عطایی گفت: افسوس که صالح عطایی با این توانایی، آثار کمی نوشته است. انتظار داشتیم چندین رمان از او داشته باشیم.
«کلمه لرین آردینجا» ظرفیتهای بالایی برای تأثیرگذاری و ایجاد تفکر دارد
نویسنده و داستاننویس ترک، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: این کتاب ظرفیتهای بالایی دارد؛ از موضوع عشق پنهان و نامحسوس گرفته تا پرداخت فرهنگ و تاریخ و بهرهگیری از شعر و ادبیات فولکلور. به گفته او، ساختارشکنی و روایت گسسته خاطرات شخصیت اصلی از ویژگیهای قابل تأمل این اثر است.
به گزارش یازاکو، فرحناز اسلامی، نویسنده و داستاننویس ترک، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، به ظرفیتهای ادبی و ویژگیهای روایی این اثر پرداخت.
وی اظهار کرد: پتانسیلهای این کتاب بسیار بالا است. یکی از این ظرفیتها موضوع عشق است که در رمان به شکل پنهان و نامحسوس حضور دارد. همچنین توصیفهای مربوط به فرهنگ و تاریخ و جنبه فرهنگی اثر، تصویرهای خوبی از شعر و ادبیات فولکلور ارائه میدهد.
اسلامی افزود: در این رمان جملات داستانی بسیار عمیقی وجود دارد که میتواند مخاطب را با خود همراه کند.
این نویسنده با اشاره به شیوه روایت اثر گفت: در ابتدای رمان، راوی مرز میان خیال و واقعیت را از بین میبرد. راوی میگوید این اثر رمان و خاطره نیست، اما هرچه در داستان پیش میرویم، این مرزبندی از بین میرود.
وی ادامه داد: شخصیت اصلی، حسن، در داستان با خاطرات خود مواجه است و به این ترتیب نوعی تناقض در ساختار رمان شکل میگیرد.
اسلامی با اشاره به ساختارشکنی در اثر اظهار کرد: به نظر میرسد نویسنده عامدانه ساختارشکنی کرده است، اما این پرسش مطرح میشود که آیا این ساختارشکنی از بیحوصلگی نویسنده ناشی شده یا اینکه او به دنبال ارائه یک ابداع و شیوه جدید بوده است.
وی همچنین گفت: رمان خاطرات حسن را به صورت گسسته روایت میکند و این شیوه روایت، بخشی از ساختار اثر را شکل داده است.
این نویسنده و داستاننویس در پایان تأکید کرد: انتظار از یک اثر ادبی این است که بتواند تأثیرگذار باشد و مخاطب را به تفکر وادارد
«کلمه لرین آردینجا» رمانی پستمدرن و تخیلی است
منتقد و رماننویس، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: این اثر رمانی پستمدرن و تخیلی است و نویسنده در آن به یکی از کاراکترها تبدیل میشود؛ همچنین در رمان با گونههای مختلف متنی از جمله رئالیسم و رمانتیک مواجه هستیم.
احمد رستماوغلو، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، به ویژگیهای ساختاری و تکنیکی این اثر پرداخت.
وی اظهار کرد: «کلمه لرین آردینجا» رمانی پستمدرن و تخیلی است. نویسنده در داستان به یک کاراکتر تبدیل میشود و زمان و تکنیکهای مورد استفاده در اثر نیز مشخص هستند.
رستماوغلو افزود: در این رمان با چند مدل متن مواجه هستیم؛ از جمله رئالیسم و رمانتیک که در کنارچ یکدیگر در ساختار اثر حضور دارند.
این منتقد و رماننویس با اشاره به تفاوت رویکرد رئالیسم و مدرنیسم در روایت گفت: رمان رئالیستی، رمان روایتگری است. رمان رئالیستی به سمت دانستن حرکت میکند، اما در مدرنیسم، داستان به سمت ندانستن میرود.
وی ادامه داد: تعلیق یکی از ویژگیهای رمان رئالیستی است، در حالی که پستمدرن تلاش میکند این تعلیق را از بین ببرد.
رستماوغلو در ادامه، ویژگیهای روایی و تکنیکهای بهکاررفته در «کلمه لرین آردینجا» را در چارچوب ادبیات پستمدرن مورد توجه قرار داد.
«کلمه لرین آردینجا» تجربه زیسته یک نسل را روایت میکند
نویسنده و منتقد، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» گفت: از این رمان لذت بردم؛ چراکه نویسنده دورانی را روایت میکند که آن را زندگی و تجربه کردهایم و همین امر باعث میشود فضای داستان برای مخاطب ملموس باشد و ذهن او را به تصویرسازی وادارد.
به گزارش یازاکو، داوود دوستار، نویسنده و منتقد، در نشست نقد و بررسی رمان «کلمه لرین آردینجا» نوشته صالح عطایی، با اشاره به ارتباط این اثر با تجربههای زیسته یک نسل، درباره ویژگیهای داستان سخن گفت.
وی اظهار کرد: از این رمان لذت بردم. این دوران را ما زندگی کرده و تجربه کردهایم و وقتی کسی این موضوع را روایت میکند، برای مخاطب لذتبخش است؛ چراکه آنچه روایت میشود قابل لمس است و ذهن مخاطب را به تصویرسازی وامیدارد.
دوستار با اشاره به مضمون داستان افزود: در داستان نشان داده میشود که در دوران نوجوانی و جوانی نوعی خلأ وجود دارد و این خلأ در روایت اثر بازتاب پیدا کرده است.
این نویسنده و منتقد همچنین درباره حضور عناصر ادبی و آیینی در رمان گفت: شعر کلاسیک و نوحه در این رمان، بخشی از تجربه زیستی هستند و در شکلگیری فضای اثر نقش دارند
