آیین رونمایی از کتاب «واقعیات و ناواقعیات در تاریخ» در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد
یازاکو- آیین رونمایی از کتاب «واقعیات و ناواقعیات در تاریخ» به قلم رحیم فطن، با حضور جمعی از فعالان فرهنگی و علاقه‌مندان به تاریخ در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد.
ساسان نیک‌رفتار، مدیر روابط عمومی اتاق بازرگانی تبریز، در این نشست با اشاره به مسئولیت اجتماعی اتاق در حوزه فرهنگ و تاریخ اظهار کرد: اتاق بازرگانی در کنار فعالیت‌های اقتصادی، تلاش می‌کند در حوزه فرهنگ و تاریخ نیز به مسئولیت اجتماعی خود عمل کند و برگزاری این جلسه نیز در همین راستا صورت گرفته است.
وی با اشاره به برخی ویژگی‌های تاریخی دوران مغول افزود: برخلاف تصور رایج، در دوره مغول شاهد اوج آزادی‌های دینی در تاریخ ایران هستیم و بررسی این دوره با نگاهی مستند و به دور از پیش‌داوری‌های تاریخی اهمیت بسیاری دارد.
محمد عزیزی نیز در ادامه این نشست با اشاره به ضرورت بازنگری در روایت‌های تاریخی اظهار کرد: دوره ایلخانی و مغول از مظلوم‌ترین دوره‌های تاریخ ایران به شمار می‌رود؛ در حالی که این دوره از جنبه‌های مختلف، یکی از دوران درخشان تاریخ ایران محسوب می‌شود.
وی افزود: اگر بخواهیم با نگاه و معیارهای امروزی به اتفاقات آن دوران نگاه کنیم، قطعاً دچار اشتباه خواهیم شد. در دوره مغول، جغرافیای تمدن دستخوش تغییرات گسترده‌ای شد و تحولات مهمی در حوزه‌های مختلف، از جمله شهرسازی، به وقوع پیوست.
عزیزی با بیان اینکه در طول تاریخ، واقعیت‌ها گاه مطابق سلیقه و نگاه افراد تغییر داده شده‌اند، گفت: ما در بسیاری از موارد واقعیت‌های تاریخی را آن‌گونه که دوست داشته‌ایم روایت کرده‌ایم. برای مثال، تبریز در دوران مغول به یک جهان‌شهر تبدیل شد و این موضوع نشان‌دهنده اهمیت و جایگاه این شهر در تحولات آن دوره است.
وی تأکید کرد: در بررسی تاریخ باید با سند و مدرک سخن گفت؛ چراکه سند بر هرگونه برداشت و قضاوت شخصی اولویت دارد.
محمد عزیزی‌راد نیز در این مراسم با اشاره به اهمیت انتشار چنین آثاری اظهار کرد: انتشارات ندای سهند از ناشران خوب استان است و نام زیبای آن نیز شایسته توجه است.
وی با تمجید از رویکرد نویسنده کتاب افزود: در تاریخ معاصر این کشور، کمتر کسی با چنین شجاعتی به سراغ بازخوانی برخی روایت‌های تاریخی رفته و تلاش کرده است با کنار گذاشتن پیش‌داوری‌ها، کلاه قضاوت را قاضی کند و اثری در این زمینه به نگارش درآورد.
عزیزی‌راد با اشاره به تأثیرگذاری این کتاب در فضای فرهنگی و رسانه‌ای گفت: آثار ارزشمندی از این دست می‌توانند در فضای مجازی نیز بازتاب داشته باشند و به اصلاح برخی برداشت‌های نادرست تاریخی کمک کنند.
وی با ارزشمند خواندن این اثر ابراز امیدواری کرد که مسیر پژوهش و نگارش در این حوزه ادامه پیدا کند و افزود: در بسیاری از کشورهای خارجی، تاریخ صرفاً از منظر علمی و تاریخی مورد بررسی قرار می‌گیرد؛ اما متأسفانه در سال‌های اخیر، گاهی با نگاه‌های سیاسی، جناحی، تعصب‌آمیز و قومیتی به تاریخ نگریسته‌ایم.
عزیزی‌راد ضمن قدردانی از نویسنده برای تألیف این اثر در استان آذربایجان شرقی، به کیفیت ظاهری کتاب نیز اشاره کرد و گفت: از اینکه چنین اثر ارزشمندی در استان ما به نگارش درآمده است، خرسندم. فرم و ظاهر کتاب نیز همچون محتوای آن قابل توجه است؛ هرچند از نظر برخی نکات نگارشی می‌توان در چاپ دوم، اصلاحات و بازبینی‌های بیشتری انجام داد تا اثر از این نظر نیز شکیل‌تر شود.
رحیم فطن، نویسنده کتاب «واقعیات و ناواقعیات در تاریخ»، نیز در این مراسم با اشاره به روند پژوهش و تألیف این اثر اظهار کرد: در مسیر نگارش کتاب، با استادان و صاحب‌نظران متعددی مشورت شده است تا بدون شتاب‌زدگی و به‌صورت خودسرانه وارد این حوزه نشویم و مطالب بر پایه بررسی‌های علمی و منابع معتبر تدوین شوند.
وی با اشاره به قدمت منابع مورد استفاده در کتاب افزود: بخشی از منابع و مآخذ مورد استفاده به حدود ۸۰۰ سال پیش بازمی‌گردد و تلاش شده است از منابع و ارجاعات معتبر برای بررسی موضوعات تاریخی استفاده شود.
فطن با تأکید بر اهمیت دقت در انتشار آثار تاریخی خاطرنشان کرد: زمانی که کتابی در تیراژهای مختلف منتشر می‌شود، ممکن است در آینده به یکی از منابع مورد استناد پژوهشگران تبدیل شود؛ بنابراین باید نسبت به منابع، مآخذ، ارجاعات و فرآیند بازبینی و ویرایش آن حساسیت کافی وجود داشته باشد. لازم است مشخص باشد یک کتاب بر چه اساسی نوشته شده و مطالب آن از چه منابعی استخراج و چگونه بررسی و پالایش شده‌اند.
امیر چهره‌گشا نیز در ادامه این نشست با تأکید بر اهمیت بازخوانی منصفانه تاریخ اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ضرورت‌های پژوهش تاریخی، فاصله گرفتن از قضاوت‌های شتاب‌زده و روایت‌هایی است که بر اساس پیش‌فرض‌های ذهنی شکل گرفته‌اند. تاریخ باید بر پایه اسناد، شواهد و منابع معتبر مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: بازخوانی دوره‌های مختلف تاریخی، به‌ویژه دوره‌هایی که با برداشت‌ها و روایت‌های متفاوتی همراه بوده‌اند، می‌تواند به شناخت دقیق‌تر گذشته و اصلاح برخی تصورات نادرست کمک کند.
چهره‌گشا با اشاره به ارزش پژوهش‌های تاریخی و انتشار کتاب‌هایی از این دست خاطرنشان کرد: چنین آثاری زمانی می‌توانند اثرگذاری ماندگاری داشته باشند که علاوه بر نگاه پژوهشی، از پشتوانه مستند و ارجاعات دقیق برخوردار باشند. توجه به این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نگاه علمی‌تر به تاریخ و انتقال صحیح آن به نسل‌های آینده شود.
