به گزارش یازاکو، عباسعلی اعلاباف در سال ۱۲۹۶ خورشیدی در محله کوچهباغ تبریز به دنیا آمد. او تحصیلات خود را در مکتبخانه فاضلآغا آغاز کرد و مدتی نیز خارج از مکتبخانه، بهطور خصوصی نزد آموزگارانی دیگر به سوادآموزی پرداخت. نزدیکی کارخانه فرشبافی پدر با منزل، باعث شد تا او از همان دوران کودکی، زندگی با فرش را بیاموزد. بافتن فرش و رنگرزی گیاهی را که از مهارتهای پدر بود، در کنار او بهکمال آموخت. بهرسم معمول آن روزگار، پیش از تحصیل در دوره متوسطه، جذب کار و کارگاه پدر شد و امور فنی تولید فرش، طراحی، رنگآمیزی نقشه، نقطهچینی نقشهها و … را بهتدریج فراگرفت.
در سال ۱۳۰۷ هنگامی که پدرش عازم سفر مکه معظمه بود، بخشی از امور کارخانه را به عباسعلی نوجوان سپرد. او در اوقات فراغت از درس، مشغول نقاشی میشد و اندکاندک با استعداد خدادادی به خلق طرحهای جدید دست میزد. نخستین طرح او پس از بازگشت پدر از سفر، مورد پسندش قرار گرفت. آن را به نقاشان سپرد تا ترسیم کنند و اولین فرش با بهره از هنر عباسعلی اعلاباف بافته شود. همین استقبال پدر باعث شد تا او با انگیزه بیشتر و با عشق و علاقه، نقشههای بسیاری برای نقشههای قالی خلق کند.
چند سال بعد و با افزایش مهارتهای او، پدر تمام امور کارخانه و معامله با مشتریان داخلی و خارجی را به او واگذار کرد. او و برادرانش، محمدرضا، حسین و مهدی اعلاباف، با ادامه راه و توسعه هنر و مهارتهای پدر، هرکدام در حوزه تولید قالی تبریز به استادی رسیدند و طی چند دهه فعالیت، نام اعلاباف را پرآوازه نگاه داشتند.
عباسعلی اعلاباف را بیشتر بهعنوان یک تولیدکننده خبره فرش دستباف میشناسند که بیشتر شهرت خود را در تولید و بافت فرشهای اعلاباف کسب کرده است. در بازار شاید او را کمتر به نام طراح بشناسند، درحالیکه نقشهای هنرمندانه او، نقشههای بدیع و منحصربهفردی هستند و امروزه بیش از ۶۰۰ طرح نفیس از او و برادرش با برند «اعلاباف» به یادگار مانده است.
عباسعلی اعلاباف از همان ابتدا به دیدش زیبا مینمود الهام گرفت؛ از طبیعت و تابلوهای نقاشی تا نقشونگار معماری و کاشیکاریهای سنتی. او در کنار آموختن هنر از هنرمندان مختلف، از آثار «رمبراند» بسیار الهام گرفت. به این ترتیب بود که طرحهای مبتکرانه او مورد پسند بازارهای فرش جهان قرار گرفت.
یکی از خصوصیات بارز فرش اعلاباف استفاده از رنگهای گیاهی و مواد اولیه باکیفیت و بافت سنتی بوده است که آن را از دیگر فرشها متمایز میکند. هارمونی و هماهنگی رنگها در آثار تولیدی اعلاباف کاملاً مشهود است. فرشهای اعلاباف را بدون دیدن آنها از رنگهای منحصربهفرد و بافت دقیق آن کاملاً قابل تشخیص است.
او در تولید فرشهایش سعی بر آن داشت تا از رنگهای سنتی گیاهی استفاده کند و عقیده داشت فرش ایرانی باید با رنگهای گیاهی ایرانی و با سبک سنتی بافته و در بازارهای جهانی عرضه شود.
در میانه سالهای دهه ۱۳۴۰، کارخانه فرشبافی اعلاباف توسعه یافت و با تجدید امکانات، از بزرگترین و مهمترین کارخانههای فرش تبریز شد. حجره عباسعلی اعلاباف همان حجره پدری در تیمچه مظفریه بود و تمامی فروش و معاملات خود را از همان محل انجام میداد. او در سال ۱۳۲۸ حجرهای نیز در تیمچه حاجرحیمه سوم در بازار تهران تهیه کرد و در تهران نیز به عرضه فرش پرداخت.
اعلاباف در نخستین نمایشگاه فرش دستباف تهران در دهه ۱۳۵۰ حضور پررنگی داشت. در تبریز نیز با مشارکت تولیدکنندگان و تجار برجسته این شهر همچون احمد عماد، علی نوری، مهدی بلندی و… در همان سالها نخستین نمایشگاه فرش را در محل باغ گلستان برگزار کردند.
برگرفته از کتاب تاریخ اطاق تبریز نوشته محمد سعید کرم زاده، به همت اتاق بازرگانی تبریز
