رونمایی از کتاب شهر سوداگرانه در باغ کتاب تهران برگزار شد.
به گزارش پایگاه خبری یازاکو، نشست رونمایی از کتاب شهر سوداگرانه با حضور دکتر میرقاسم بنیهاشمی، عضو هیأت علمی و مترجم کتاب، قائم شریعتی معاون توسعه و هماهنگی امور پژوهشی مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران و با دبیری محبوبه ایزدپناه رئیس گروه مطالعات شهرسازی این مرکز، در باغ کتاب تهران برگزار شد.
به گزارش یازاکو، در این نشست، میرقاسم بنیهاشمی با اشاره به جایگاه تاریخی شهر در ایران گفت: شهر در تاریخ سیاسی و جغرافیای ایران مفهومی چندبعدی و پیچیده است. شهرهای مهم ایران، چه آنهایی که در طول تاریخ از میان رفتهاند و چه شهرهای امروزی، همواره دارای هویتهای تاریخی، سیاسی، اقتصادی، امنیتی و نظامی بودهاند. همچنین موقعیت شهرها در مسیرهای تجاری، اهمیت آنها را دوچندان کرده است.
وی با اشاره به تفاوت شهرهای جدید با شهرهای تاریخی افزود: شکلگیری شهرهای تاریخی فرآیندی تدریجی و مبتنی بر نیازهای اجتماعی و اقتصادی بوده است و در این میان بازار نقش محوری داشته است. اما شهرهای جدید که بهویژه در دهههای اخیر ایجاد شدهاند، تفاوتهای قابل توجهی با شهرهای تاریخی دارند و این تفاوتها زمانی آشکارتر میشود که آنها را با شهرهایی مانند تبریز، قزوین، اصفهان مقایسه کنیم.
دکتر بنیهاشمی همچنین به پیوند ارگانیک میان انسان و فضا در شهرهای قدیمی اشاره کرد و گفت: در شهرهای تاریخی، فضاهای فرهنگی و تاریخی بخش مهمی از ساختار شهری را تشکیل میدادند و حتی دروازههایی برای حفظ امنیت شهر وجود داشت. در چنین ساختاری، انسان و مکان از یکدیگر جدا نبودند و نوعی پیوند ارگانیک برای زیست آرام در شهر شکل میگرفت.
مترجم کتاب شهر سوداگرانه با بیان اینکه پروژههای جدید شهرسازی تا حدی از الگوهای شهرهای تاریخی فاصله گرفتهاند، اظهار داشت: شهرهای جدید از هویت تاریخی شهرهای قدیم برخوردار نیستند و در بسیاری موارد نتوانستهایم از تجربه شهرهای تاریخی الگوبرداری کنیم. در این میان اقتصاد مبتنی بر سوداگری نیز بر شکلگیری فضاهای شهری تأثیر گذاشته و نوعی سرمایهگذاری مالی را جایگزین سرمایهگذاری تولیدمحور کرده است. روندی که به شکلگیری پدیدههایی مانند مگامالها و برخی شهرهای جدید انجامیده است.
وی با اشاره به رویکرد کتاب افزود: این اثر نگاهی انتقادی به پروژهها و ابرپروژههای شهرسازی در سطح جهان دارد که اغلب در چارچوب رویکردهای نئولیبرالی مطرح میشوند. ساختار کتاب در سه بخش تنظیم شده است؛ نخست نقد عملکرد پروژهها و ابرپروژههای شهری، دوم بررسی نقش دولت در نظارت و اجرای این پروژهها و سوم پرداختن به مفهوم جامعه سوداگر.
دکتر بنیهاشمی ادامه داد: شهرسازی مدرن سوداگرانه به شکلگیری جامعهای منجر میشود که در آن منطق بازار بر فضاهای شهری حاکم است. در چنین شرایطی شهر دیگر صرفاً محل امنیت، آرامش و تداوم زندگی نسلها نیست، بلکه فضاهای شهری به ابزار تجارت تبدیل میشوند.
وی همچنین به موضوع مالیسازی پروژهها اشاره کرد و گفت: در برخی کشورها مانند چین، سنگاپور و برخی کشورهای عربی، دولتها نقش اصلی را در مالیسازی پروژههای شهری ایفا میکنند، اما در بسیاری از کشورها این فرآیند توسط مؤسسات مالی و تجاری انجام میشود که گاه از آنها با عنوان بانکهای زیرزمینی یاد میشود.
این پژوهشگر یکی از مهمترین پیامدهای شهرسازی سوداگرانه را برهم خوردن توازن شهری دانست و افزود: تجربه برخی کشورها نشان میدهد که میتوان با سیاستگذاری مناسب از پیامدهای منفی مگاپروژهها کاست. بهعنوان نمونه، دولت قطر در برخی پروژههای بزرگ تلاش کرد با ورود مستقیم به حوزه مسئولیتهای اجتماعی و ساخت مراکز فرهنگی و آموزشی، بخشی از این آثار را کنترل کند.
در ادامه این نشست، محبوبه ایزدپناه با اشاره به مأموریتهای مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران گفت: یکی از وظایف این مرکز حمایت از تولید و انتشار دانش روز در حوزه مدیریت شهری است و در همین راستا از تألیف و ترجمه آثار علمی بهروز حمایت میکند.
وی افزود: میرقاسم بنیهاشمی، مترجم این کتاب، در حوزههایی مانند توسعه، امنیت و نابرابریهای توسعهای فعالیت علمی داشته و ترجمه این اثر با توجه به نگاه انتقادی آن به اقتصاد توسعه، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ایزدپناه همچنین با اشاره به نقاط قوت کتاب گفت: در ترجمه این اثر تلاش شده واژگان تخصصی بهدرستی انتخاب شوند که این موضوع از نقاط قوت کتاب به شمار میرود. به گفته وی، در حوزه شهرسازی و مدیریت شهری با نوعی خلأ نظری در رویکردهای انتقادی مواجه هستیم.کتاب شهر سوداگرانه؛ اشکال نوظهور و هنجارهای محیط ساختهشده، اثر سیسیلیا آل. چو و شنجینگ هی با ترجمه دکتر میرقاسم بنیهاشمی در سال ۱۴۰۴ توسط مرکز مطالعات و برنامهریزی شهرداری تهران منتشر شده است.
